Liên kết
 
 
 
 
Thống kê
 
 
 
 
Nội san nhà trường

TIẾP TỤC NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG GIẢNG DẠY LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TẠI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH NGHỆ AN TRONG THỜI GIAN TỚI

Tác giả : Th.S Nguyễn Thị Kim Oanh - Th.S Phạm Thị Lan Hương
File đính kèm: Không có

Th.S Nguyễn Thị Kim Oanh- Th.S Phạm Thị Lan Hương
            Khoa Lý luận Mác-Lê nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh

    Đổi mới dạy học lý luận chính trị là một quá trình gắn liền với sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước, của Đảng và nhân dân ta. Trường Chính trị tỉnh Nghệ An là đơn vị chịu trách nhiệm đào tạo đội ngũ cán bộ lãnh đạo Đảng, chính quyền, đoàn thể cấp cơ sở trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Suốt chặng đường hoạt động, dù trong hoàn cảnh nào, trường Chính trị tỉnh Nghệ An cũng đều cố gắng khắc phục mọi khó khăn, tích cực đổi mới dạy học lý luận chính trị hoàn thành nhiệm vụ của mình và đã đào tạo được một đội ngũ cán bộ rất lớn cho tỉnh nhà. Tuy vậy,  để bài giảng lý luận chính trị đạt chất lượng, có tính thuyết phục cả về lý luận và thực tiễn là điều không dễ.

    Nếu quan niệm dạy học là một nghệ thuật, thì đó là nghệ thuật thức tỉnh trong tâm hồn người học tính ham hiểu biết, giúp họ suy nghĩ và hành động tích cực mà tính ham hiểu biết đúng đắn và sinh động chỉ có được trong đầu óc khi thoải mái. Nếu nhồi nhét kiến thức một cách miễn cưỡng thì hiệu quả giáo dục khó đạt được như mong muốn mà cần phải “ biết thưởng thức” nó một cách ngon lành. Vì vậy, cần coi trọng kỹ năng  sư phạm của người thầy vì sự thành công hay thất bại phụ thuộc rất lớn vào giảng viên, nếu người  giảng viên, khéo léo, biết phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học viên thì chất lượng học tập sẽ được nâng cao.

    Việc nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực là vấn đề cấp thiết trong hoạt động dạy học. Vì vậy, việc tiếp tục tập trung  đẩy mạnh  việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực sáng tạo là nhiệm vụ được Nhà trường hết sức quan tâm. Bên cạnh  việc thực hiện các nhiệm vụ như:  nâng cao nhận thức tư tưởng, trách nhiệm của giảng viên đối với việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực; tăng cường công tác lãnh đạo quản lý trong việc chỉ đạo việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực và rèn luyện kỹ năng dạy học tích cực cho đội ngũ giảng viên;  nâng cao trình độ nghiệp vụ sư phạm, bồi dưỡng phương pháp  dạy học tích cực, và bổ sung kiến thức thực tế cho giảng viên... thì việc đưa ra một số cách vận dụng  sáng tạo phương pháp dạy học tích cực phù hợp với đối tượng học viên là việc làm hết sức thiết thực.

    Dưới đây chúng tôi đề xuất một số cách áp dụng những phương pháp dạy học tích cực với mong muốn tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm, thống nhất nhận thức nhằm góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy như sau:

    Trong phương pháp nêu ý kiến ghi lên bảng: Cách tiến hành thông thường là cử 2 học viên lên bảng để luân phiên nhau ghi lại các ý kiến.

    Tuy nhiên chúng ta có thể vận dụng sáng tạo bằng những cách khác nhau tùy từng điều kiện cụ thể mà hiệu quả sẽ tốt hơn như:

     Cách 1: Giáo viên có thể ghi hộ các ý kiến của học viên để tiết kiệm thời gian đối với những bài giảng dài, nhiều kiến thức.

    Cách 2: Mỗi học viên (hoặc nhóm học viên trong mỗi bàn) tự ghi ý kiến của mình lên giấy và găm lên bảng). Cách này sẽ có vẻ gây xáo trộn trật tự một chút nhưng ưu thế của nó là tạo được sự sôi nổi, phá tan sự cứng nhắc trong việc học tập lý luận chính trị.

    Cách 3: Thực hiện lấy ý kiến bằng việc chơi trò chơi. Cả lớp chia ra 2 hoặc 3 đội để lấy ý kiến, mỗi nhóm là một nửa hoặc 1/3 lớp (Dọc 1 dãy bàn) và tiến hành theo cách: số học viên của đội nào thì cho ý kiến của chủ đề ấy. Từng đội liên tục cho ý kiến theo trật tự đội 1- đội 2- đội 3, đội nào không đưa ra được ý kiến tiếp theo thì trò chơi dừng lại, tuyên bố phần thắng thua của các đội, nếu hết thời gian quy định mà các đội vẫn chưa dừng thì tuyên bố hòa.

    Trong phương pháp tình huống: Có thể có nhiều dạng tình huống: Tình huống mang tính thời sự và sát thực tế; Tình huống có nhiều giải pháp để giải quyết. Tình huống trong thực tế  gắn với ý nghĩa phương pháp luận để neo chốt kiến thức lí luận (cách này phù hợp với các môn lí luận cơ bản) và chúng ta có thể  vận dụng một cách sáng tạo như:

    Cách 1:  Kết hợp phương pháp tình huống với phương pháp đóng vai. Ví dụ: Đưa ra một tình huống cụ thể rồi yêu cầu học viên : là chủ tịch UBND phường, xã (hoặc.....) đồng chí sẽ giải quyết như thế nào?
Cách 2:  Kết hợp phương pháp tình huống với phương pháp nhóm: Tổ này đưa tình huống để tổ khác giải quyết tình huống.

     Cách 3:  Tổ chức phương pháp theo phương pháp trò chơi dưới dạng: học viên nào đưa ra tình huống có thể được chọn người giải quyết tình huống... nếu không giải được thì có thể bị một hình phạt vui nào đó như: ai giải được tình huống này được phép đưa ra yêu cầu phạt người không giải được tình huống (trả lời tiếp một câu hỏi...)

    Trong phương pháp hỏi – đáp:  Có thể triển khai  nhiều hình thức ngoài cách thực hiện thông thường là giảng viên hỏi, học viên trả lời mà có thể học viên hỏi, giảng viên trả lời. Theo hình thức này, giảng viên tạo cho học viên một môi trường học tập hoàn toàn chủ động và mang tính sáng tạo. Sau mỗi phần của bài giảng hoặc sau khi kết thúc một chuyên đề, thậm chí có thể để mở đầu một chuyên đề hay bài giảng mới, giảng viên đề nghị học viên đưa ra những câu hỏi còn thắc mắc hay chưa rõ liên quan đến nội dung bài giảng, những vấn đề mà học viên quan tâm đến theo chuyên đề đó. Sau khi thu thập toàn bộ số câu hỏi của học viên, các câu hỏi này nên được viết lên bảng hoặc viết ra giấy định trên bảng ghim trong suốt thời gian giảng viên trả lời. Giảng viên nên phân loại các câu hỏi đó theo câu hỏi chung hay phân loại câu hỏi theo nội dung, phần của bài giảng. Trên cơ sở đó giảng viên sẽ trả lời những vấn đề mà học viên đưa ra, đồng thời những câu trả lời phải có tính định hướng theo mục tiêu bài giảng mà giảng viên đã đặt ra.

    Cách 4: Giảng viên và học viên cùng trao đổi. Đây được xem là hình thức đặc biệt trong phương pháp hỏi đáp, thường được áp dụng đối với loại câu hỏi mang tính phức tạp hơn, với những vấn đề cần thảo luận sâu. Hình thức này sẽ tạo được vòng thảo luận đa chiều: không chỉ là trao đổi giữa giảng viên với các học viên, mà còn giữa học viên với học viên. Cần lưu ý rằng, vai trò của giảng viên khi áp dụng hình thức này phải vô cùng khéo léo và linh hoạt, giảng viên phải điều khiển cuộc thảo luận đa chiều này sao cho không được quá sôi nổi đến mức tranh cãi căng thẳng, cùng không được để cuộc thảo luận rơi vào tình trạng tẻ nhạt và mau chóng kết thúc. Chính vì lý do này mà việc chọn lựa câu hỏi hay chủ đề đưa ra thảo luận phải được cân nhắc kỹ lưỡng. Câu hỏi phải phù hợp với trình độ của học viên, đồng thời loại câu hỏi hay chủ đề đưa ra phải thuộc loại câu hỏi có nhiều phương án trả lời.

     Cách 5 :  Học viên hỏi - học viên trả lời chính là cách đưa học viên làm chủ phương pháp hỏi – đáp (có thể thực hiện kết hợp với phương pháp nhóm). Cụ thể, phương pháp này được thực hiện như sau: Chia lớp ra 2 nhóm, có thể giữ nguyên chỗ ngồi. Giảng viên đưa ra yêu cầu về nội dung (chủ đề). Sau đó phân công nhóm 1 đặt câu hỏi, nhóm 2 có nhiệm vụ trả lời và có thể 1 hay một cụm câu hỏi. Các nhóm có thời gian suy nghĩ 3- 5 phút, yêu cầu trả lời ngắn gọn, đi vào nội dung chính. Phương pháp này có thể thực hiện đầu hoặc cuối bài hoặc buổi thảo luận đều được. Tuy nhiên, để thực hiện phương pháp này yêu cầu giảng viên phải có vốn kiên thức sâu, rộng, khả năng phản xạ tốt.

    Trong phương pháp thảo luận nhóm: Có thể chú trọng đến hoạt động độc lập, hướng vào học viên, phát huy cao độ tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học viên. Vì các lớp học của Trung cấp LLCT thường có khoảng 70 học viên, phòng học thường không rộng lắm cho nên việc chia nhóm có một số khó khăn nhất định. Giảng viên có thể chia lớp học thành các nhóm nhỏ (3 đến 5 người trong một bàn học và giữ nguyên vị trí) để thảo luận một vấn đề cụ thể nào đó và nhanh chóng đưa ra kết luận tập thể về các vấn đề đó. Nội dung thảo luận của nhóm thông thường là các vấn đề ngắn, thời lượng ít (5 đến l0 phút).

    Bên cạnh đó, có thể  làm việc theo nhóm lớn: Giảng viên chia lớp thành 2 nhóm: 1 nhóm thảo luận và 1 nhóm quan sát (sau đó hoán vị cho nhau). Nhóm thứ nhất có nhiệm vụ thảo luận và trình bày vấn đề được giao. Các thành viên khác trong nhóm khác đóng vai người quan sát và phản biện. Hình thức nhóm này rất có hiệu quả đối với việc làm tăng ý thức trách nhiệm cá nhân trước tập thể và tạo động lực cho những người trình bày ý tưởng của mình trước tập thể.

    Tựu trung lại, đổi mới phương pháp dạy học hiện nay đã trở thành một yêu cầu cấp bách và cần được đẩy mạnh hơn nữa để tạo được sự thay đổi về chất trong quá trình dạy học. Mặc dù việc chuyển từ phương pháp dạy - học cũ sang phương pháp dạy học mới là không dễ dàng, song nếu mỗi giảng viên đều có sự nỗ lực và trăn trở đối với mỗi bài giảng thì chắc chắn rằng nó sẽ  tạo nên một sức sống mới cho những bài giảng lý luận chính trị vốn bị xem là khô khan bằng phương pháp dạy học tích cực và sáng tạo./.

 

Các bài viết khác:
 
Bản quyền thuộc về Trường Chính Trị Nghệ An.
Địa chỉ: 121 - Lê Hồng Phong - TP.Vinh - Nghệ An
Điện thoại: 0383.842552; Fax: 0383.842552; Web: http://www.truongchinhtrina.gov.vn
Email: chinhtrina@gmail.com; admin@tct.nghean.gov.vn; tct@nghean.gov.vn