Liên kết
 
 
 
 
Thống kê
 
 
 
 
Hội thảo khoa học

VAI TRÒ CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN XÃ TRONG TỔ CHỨC THỰC HIỆN XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI

Tác giả : Ths. Nguyễn Văn Thành - Trưởng khoa Lý luận Mác - Lênin, Tư tưởng HCM - Trường Chính trị Nghệ An
File đính kèm: Không có

Chăm lo đời sống của toàn dân, phát triển kinh tế - xã hội nhằm xây dựng xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh là chủ trương xuyên suốt trong công tác lãnh đạo của Đảng. Mục tiêu này càng được làm rõ hơn qua các kỳ đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng, thể hiện qua cương lĩnh, chủ trương và chính sách. Có thể nói, Chương trình Mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 -2020 là nhiệm vụ mà cả xã hội tập trung các nguồn lực và sự quyết tâm, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của nhà nước, sự điều hành của chính phủ, sự chung tay góp sức của các cá nhân, tổ chức nhằm tạo nên sự phát triển mới về chất của khu vực nông thôn, giai cấp nông dân và ngành nông nghiệp Việt Nam, góp phần đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Hội nghị lần thứ Bảy Ban chấp hành trung ương khóa X, Đảng ta đã khẳng định: “Giải quyết vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội”. Quyết tâm của toàn Đảng và toàn dân về sự nghiệp phát triển nông thôn lại được khẳng định tại đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng năm 2011, đó là: “Xây dựng nông thôn mới theo hướng văn minh, giàu đẹp, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nông dân”. Vì vậy, để xây dựng nông thôn mới có hiệu quả, cần phải có sự tham gia của Mặt trận Tổ quốc, Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Cựu chiến binh, doanh nghiệp… chung tay góp sức thực hiện. Tuy nhiên, để tổ chức thực hiện tốt Chương trình xây dựng nông thôn mới ở cơ sở, trước hết cần phải có một lực lượng với vai trò là đầu mối, trực tiếp quy tụ, tập hợp các nguồn lực, đó là y ban nhân dân xã.

Qua tìm hiểu một số địa phương làm tốt Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới ở Nghệ An như xã Sơn Thành, huyện Yên Thành; xã Hưng Tân, huyện Hưng Nguyên; xã Kim Liên, huyện Nam Đàn… chúng tôi nhận thấy ủy ban nhân dân xã có một vai trò hết sức quan trọng mang tính quyết định trong việc thực hiện thành công chương trình này.

Ở các xã đang thực hiện tốt Chương trình Mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới, ủy ban nhân dân xã đã làm tốt những công việc quan trọng tạo động lực cho cả hệ thống chính trị vào cuộc. Cụ thể như ở xã Sơn Thành, huyện Yên Thành là: sau khi tiếp thu chủ trương về Chương trình Mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới, nghị quyết chuyên đề về kế hoạch, lộ trình các bước trong xây dựng nông thôn mới của Đảng ủy xã, UBND xã Sơn Thành đã nhanh chóng bắt tay vào thực hiện. UBND xã đã ra Quyết định số 75; số 82, số 83/QĐ-UBND về việc thành lập ban quản lý xây dựng nông thôn mới, thành lập tiểu ban xây dựng đề án xây dựng nông thôn mới, thành lập tiểu ban thực hiện đề án xây dựng nông thôn mới.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy, UBND xã Sơn Thành đã chủ động tổ chức triển khai, tuyên truyền cho cán bộ và nhân dân về Chương trình xây dựng nông thôn mới. Cụ thể như UBND xã đã chủ động phối hợp với UBMT tổ quốc xã triển khai nhiều cuộc họp dân chính Đảng để tuyên truyền, vận động nhân dân và các thành viên của các tổ chức quần chúng cùng thực hiện, hướng dẫn các xóm tổ chức họp triển khai đồng bộ đến các hộ gia đình. Đài truyền thanh của xã liên tục phát các thông tin về xây dựng nông thôn mới, thông báo kịp thời các chủ trương, nghị quyết, quyết định của Đảng ủy, HĐND, UBND xã đến mọi người dân. UBND xã đã kịp thời phát hiện, động viên khen thưởng những cá nhân, tập thể hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, phát hiện và xử lý kịp thời những thắc mắc của dân trong quá trình thực hiện. UBND xã cũng đã nỗ lực để phát huy tối đa quyền làm chủ của nhân dân trong quá trình thực hiện các tiêu chí, nhất là tiêu chí về giao thông, vì vậy được nhân dân đồng tình ủng hộ và hưởng hứng cao.

Với sự vào cuộc tích cực, chủ động, có trách nhiệm cao, UBND xã Sơn Thành đã thực hiện sớm những công việc cần phải làm trong quá trình thực hiện xây dựng nông thôn mới như chỉ đạo và thực hiện tốt công tác xây dựng quy hoạch và công bố quy hoạch theo đúng hướng dẫn của cấp trên và đã sớm đạt tiêu chí về quy hoạch, vận động nhân dân tham gia hiến đất và đóng góp vốn xây dựng giao thông nông thôn và giao thông nội đồng, chuyển đổi ruộng đất với số tiền 119,34 tỷ đồng. UBND xã Sơn Thành còn chủ động rà soát và tổ chức thực hiện quyết liệt các tiêu chí về trường học, điện, cơ sở vật chất văn hóa, bưu điện, nhà ở dân cư, nâng cao thu nhập bình quân đầu người, thực hiện các giải pháp về xóa đói giảm nghèo như hỗ trợ người nghèo vay vốn, tạo điều kiện thuận lợi nhất để người lao động đi xuất khẩu lao động, thành lập các tổ hợp tác về khai thác nhựa thông, tổ hợp tác dùng nước, tổ hợp tác dịch vụ nông nghiệp. UBND xã Sơn Thành cũng đã tổ chức được nhiều lớp đào tạo nghề cho người lao động, đảm bảo cho người dân được sử dụng nước sạch hợp vệ sinh, đảm bảo các cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn xã thực hiện đăng ký, xác nhận các hồ sơ về bảo vệ môi trường theo quy định gắn liền với kiểm tra, kiểm soát ô nhiễm môi trường. UBND xã cũng rất chủ động trong việc giữ vững an ninh, trật tự an toàn xã hội, chỉ đạo phòng ngừa tốt, không để xảy ra trên địa bàn các hoạt động chống Đảng, chống chính quyền, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân, phá hoại các mục tiêu kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng. UBND xã tích cực, thường xuyên tuyên truyền, không để xảy ra gây rối an ninh trật tự, mâu thuẫn, tranh chấp phức tạp, khiếu kiện đông người trái pháp luật, phòng ngừa tội phạm, tệ nạn xã hộị trên địa bàn. Với vai trò đầu mối trực tiếp tổ chức thực hiện, UBND xã cùng với sự tham gia của cả hệ thống chính trị đã giúp xã Sơn Thành đạt được kết quả là xã đầu tiên của tỉnh Nghệ An về đích trong Chương trình Mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới.

Qua điển hình là xã Sơn Thành và các xã sớm đạt được nhiều tiêu chí về xây dựng nông thôn mới, chúng ta càng thấy rõ hơn vai trò quan trọng của UBND xã trong công tác xây dựng nông thôn mới.

Tuy nhiên, nói về chính quyền cơ sở, đặc biệt là UBND xã trên địa bàn tỉnh Nghệ An hiện nay trong công tác xây dựng nông thôn mới, chúng ta cần phải giải quyết nhiều vấn đề đang đặt ra sau đây:

- Xây dựng nông thôn mới là lĩnh vực tổng hợp liên quan đến nhiều chuyên ngành, khối lượng công việc nhiều, cán bộ UNBD xã là người trực tiếp phải triển khai, tổ chức, chỉ đạo thực hiện và quản lý Chương trình, trong khi đó trình độ cán bộ xã hiện nay nhìn chung còn hạn chế, nếu không có hệ thống pháp luật đủ mạnh, quy chế rõ ràng, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kiến thức và kiểm tra giám sát của cấp trên thì dễ xảy ra sai phạm, hoặc việc triển khai, chỉ đạo xây dựng nông thôn mới sẽ không đạt được yêu cầu về tiến độ và chất lượng, hiệu quả đề ra.

       - Vẫn có tình trạng một số cán bộ UBND xã còn quan niệm vấn đề xây dựng nông thôn mới là của Đảng và Nhà nước cấp trên, chưa nhận thức được đây là nhiệm vụ chủ yếu của địa phương, cơ sở nên còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào sự chỉ đạo, đầu tư kinh phí của cấp trên.

       - Việc lãnh đạo, chỉ đạo của UBND xã trong thực hiện xây dựng Nông thôn mới ở nhiều địa phương chưa quyết liệt, chưa thực sự tâm huyết với phong trào, thậm chí một số cán bộ chủ chốt của UBND xã thiếu trách nhiệm trong việc thực hiện Chương trình xây dựng Nông thôn mới. Vai trò trách nhiệm của Trưởng, Phó ban chỉ đạo, Ban quản lý và các thành viên của một số xã thiếu tư duy sáng tạo, ngại khó, không tâm huyết trăn trở với phong trào, nên biện pháp tổ chức thực hiện không có hiệu quả, có lúc còn gặp bế tắc trong quá trình triển khai thực hiện. Thể hiện ở chỗ một số xã được phân bổ kinh phí để xây dựng mô hình phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập nhưng không tìm ra mô hình để tổ chức thực hiện, hoặc có xây dựng mô hình nhưng tính hiệu quả, bền vững không cao...

       - Công tác đào tạo tập huấn cho cán bộ làm công tác xây dựng Nông thôn mới xã, xóm được tổ chức hàng năm. Tuy nhiên, một số học viên tham gia chưa thực sự nghiêm túc, đặc biệt học viên là cán bộ UBND xã.

       - Tuy đội ngũ cán bộ của UBND xã đã được tập huấn, đào tạo, đi tham quan thực tế các địa phương có hiệu quả nhưng do nhiều nguyên nhân, nhận thức của cán bộ UBND nhiều xã còn nhiều bất cập. Do đó, khi thực hiện xây dựng mô hình tại địa phương họ vẫn còn đứng ngoài cuộc, chưa thực sự cho rằng họ là những người đóng vai trò chính và quan trọng, quyết định sự thành bại của mô hình phát triển nông thôn mới.

       - Công tác ra quyết định của UBND xã có lúc tham mưu chưa sát thực tế nên vẫn còn tình trạng chung chung, giáo điều và thiếu thường xuyên trong công tác kiểm tra, giám sát, đôn đốc.

       - Trình độ, năng lực quản lý dự án của cán bộ UBND xã còn hạn chế trong khi người dân còn nghèo nên việc đầu tư nguồn vốn để xây dựng cơ sở hạ tầng còn gặp khó khăn.

       - Kiến thức về xây dựng nông thôn mới của đội ngũ cán bộ UBND xã còn nhiều hạn chế, nhất là kiến thức và phương pháp tổ chức xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã. Đây là trở ngại lớn nhất cho việc thực hiện Chương trình.

       - Chính quyền xã, nhất là UBND xã thực hiện công tác tuyên truyền cho nhân dân nông thôn chưa đầy đủ, toàn diện. Do đó, chưa phát huy được đầy đủ vai trò chủ thể của người dân. Nhiều nơi vẫn hiểu nội dung của Chương trình Mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới là dự án đầu tư, từ đó ngóng đợi sự hỗ trợ của nhà nước.

       - Phát triển sản xuất, tăng thu nhập được coi là gốc của xây dựng nông thôn mới nhưng đang là vấn đề khó nhất trong thực hiện tiêu chí này của Chương trình. Đa số cán bộ UBND xã đều lúng túng, không biết phải làm gì để chuyển biến được sản xuất, đưa nền nông nghiệp phát triển lên sản xuất hàng hóa lớn.

       - Việc quản lý đất đai, tuyên truyền phổ biến luật đất đai, phổ biến khoa học kỹ thuật, khuyến nông, khuyến ngư, quy hoạch và huy động các nguồn vốn, giúp người dân có vốn sản xuất, nâng cao thu nhập từ chăn nuôi, trồng trọt, tạo việc làm phi nông nghiệp, thực hiện các thủ tục hành chính, quản lý nhà nước trên các lĩnh vực... ở cấp cơ sở là của UBND xã nhưng những công việc này trên thực tế có nhiều xã làm chưa tốt.

       - Để làm tốt công tác vận động người dân tham gia tích cực vào quá trình xây dựng nông thôn mới như hiến đất làm đường, đóng góp vốn, sức lao động, sẵn sàng hy sinh một phần lợi ích của mình vì lợi ích của cộng đồng thì cán bộ UBND xã phải là người đi đầu, tiên phong trong thực hiện các hoạt động đó. Trên thực tế, sự nêu gương của cán bộ xã vấn chưa nhiều và vẫn còn hình thức mà chưa thực chất nên ảnh hưởng lớn đến hiệu quả của các cuộc vận động nhân dân thực hiện xây dựng nông thôn mới.

Để nâng cao vai trò của UBND xã trong việc thực hiện thành công Chương trình Mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới của Nghệ An trong thời gian tới, chúng tôi xét thấy cần thực hiện những giải pháp sau đây:

       Một là, huy động sự tham gia, vào cuộc tích cực, đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, sự vào cuộc của các tổ chức đoàn thể cùng với sự tham gia tích cực của nhân dân là điều kiện tiên quyết để thực hiện thành công Chương trình nhưng cần xác định rõ vai trò chỉ đạo, điều hành, quản lý, chịu trách nhiệm chính là UBND xã.

       Hai là, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ quản lý, trình độ chuyên môn cho cán bộ ủy ban nhân dân xã để có thể quản lý, lãnh đạo thực hiện tốt Chương trình xây dựng nông thôn mới, đặc biệt là quản lý các dự án trên địa bàn xã.

       Ba là, nâng cao ý thức trách nhiệm của cán bộ UBND xã trong việc thực hiện các công việc trong Chương trình xây dựng nông thôn mới. Có cơ chế để khen thưởng những cán bộ có thành tích cao, xử phạt những cán bộ thiếu ý thức, trách nhiệm, thậm chí có thể thay thế bằng những cán bộ có năng lực, tâm huyết với công việc.

          Bốn là, nâng cao tinh thần nêu gương của cán bộ UBND xã trong thực hiện xây dựng nông thôn mới. Thực tế cho thấy sự nêu gương của cán bộ xã có tác dụng gấp nhiều lần so với công tác tuyên truyền, kêu gọi.

       Năm là, tăng cường quản lý cán bộ UBND xã trong việc tham gia học tập, thực hiện nhiệm vụ, tránh tình trạng công chức xã sáng cắp ô đi, tối cắp ô về, không thực hiện các nhiệm vụ theo chức năng thẩm quyền của mình, gắn với chế độ đãi ngộ xứng đáng với hiệu quả công việc mà họ đảm nhận./.

Các bài viết khác:
 
Bản quyền thuộc về Trường Chính Trị Nghệ An.
Địa chỉ: 121 - Lê Hồng Phong - TP.Vinh - Nghệ An
Điện thoại: 0383.842552; Fax: 0383.842552; Web: http://www.truongchinhtrina.gov.vn
Email: chinhtrina@gmail.com; admin@tct.nghean.gov.vn; tct@nghean.gov.vn