Liên kết
 
 
 
 
Thống kê
 
 
 
 
Hội thảo khoa học

MỘT SỐ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG VIỆC THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH MỤC TIÊU QUỐC GIA XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở NGHỆ AN THỜI GIAN QUA

Tác giả : Ths. Lê Thu Hường - Phó trưởng Phòng Đào tạo - Trường Chính trị Nghệ An
File đính kèm: Không có

Căn cứ Quyết định số 800/QĐ-TTg, ngày 04/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình MTQG về Xây dựng Nông thôn mới giai đoạn 2010-2020; Quyết định số 695/QĐ-TTg, ngày 8/8/2012 của Thủ tướng Chính phủ về sửa đổi nguyên tắc cơ chế hỗ trợ vốn thực hiện Chương trình Mục tiêu Quốc gia xây dựng Nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020; quyết định số 498/QĐ – Ttg, ngày 21/3/2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ sung cơ chế đầu tư Chương trình Mục tiêu Quốc gia xây dựng Nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020; kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của tỉnh giai đoạn 2011 - 2015 và các giai đoạn tiếp theo.

Tỉnh ủy, UBND tỉnh Nghệ An đã xây dựng Đề án thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới tỉnh Nghệ An giai đoạn 2013- 2015 và đến 2020.

- Đến năm 2010, Nghệ An là tỉnh duy nhất trong cả nước hoàn thành công tác điều tra, tổng hợp số liệu về hiện trạng nông thôn. Đến ngày 30/7/2012, Nghệ An đã hoàn thành phê duyệt quy hoạch NTM 435/435 xã, đạt 100%, vượt trước 5 tháng so với yêu cầu của Trung ương.

- Đến ngày 20/6/1014, số xã đạt các nội dung tiêu chí đã tăng khá so với năm 2013. Trong đó có 7 xã đạt 19/19 tiêu chí NTM (xã Sơn Thành, huyện Yên Thành; xã Nghĩa Đồng, huyện Tân Kỳ; xã Nghi Liên, Hưng Đông, Thành phố Vinh; xã Kim Liên, Nam Trung, huyện Nam Đàn; xã Hưng Tân, huyện Hưng Nguyên), tăng 06 xã; 01 xã đạt 18 tiêu chí; 03 xã đạt 17 tiêu chí; 15 xã đạt 16 tiêu chí; 13 xã đạt 15 tiêu chí; 158 xã đạt từ 10-14 tiêu chí, tăng 6 xã; 187 xã đạt từ 5-9 tiêu chí, giảm 6 xã; 47 xã đạt từ 1-4 tiêu chí, giảm 8 xã so với năm 2013.

- Về huy động nguồn lực: Tổng nguồn vốn huy động, lồng ghép thực hiện Chương trình trong 3 năm ước đạt 13.964,428 tỷ đồng. Trong đó: Vốn ngân sách nhà nước đầu tư là 1.753,620 tỷ đồng, chiếm 12,6%, gồm: Trung ương hỗ trợ trực tiếp là 248,93 tỷ đồng, vốn hỗ trợ đầu tư của Tỉnh 777,25 tỷ đồng; vốn hỗ trợ đầu tư của huyện 510,398 tỷ đồng; vốn đầu tư của các xã 217,041 tỷ đồng; vốn lồng ghép từ các chương trình, dự án 5.723,149 tỷ đồng, chiếm 41,2%; vốn tín dụng 1.701,808 tỷ đồng, chiếm 12,2%; vốn doanh nghiệp 761,283 tỷ đồng, chiếm 5%; vốn dân góp 4.024,568 tỷ đồng, chiếm 29%; dư nợ tín dụng của các tổ chức tín dụng trên địa bàn đạt trên 86.486 tỷ đồng, trong đó dư nợ cho vay đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn là 25.379 tỷ đồng.

- Về xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn: Mặc dù trong điều kiện khó khăn, nhưng các địa phương đã làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, tạo được phong trào sâu rộng trong việc huy động, lồng ghép nguồn lực xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn.

Bằng vốn dân góp và lồng ghép các chương trình, dự án, đến nay, toàn Tỉnh đã xây dựng, nâng cấp được 3.365 km đường giao thông nông thôn các loại, với tổng kinh phí 6.295,22 tỷ đồng. Trong đó, nhựa hóa hoặc bê tông hóa đạt chuẩn đường trục thôn, xóm 1.052 km; cứng hóa đạt chuẩn đường trục thôn, xóm 1.241 km; làm sạch và không lầy lội đường ngõ xóm, bản 811 km; cứng hóa đường trục chính nội đồng 261 km. Các địa phương đã xây dựng, nâng cấp được 1.851 km kênh mương các loại, nâng cấp hàng trăm công trình thủy lợi như bờ bao, cống, trạm bơm phục vụ tưới tiêu... với tổng số tiền là 1.986 tỷ đồng.

Xây dựng, nâng cấp được 818 trường học các cấp đạt chuẩn quốc gia, với tổng kinh phí 1.668 tỷ đồng; 397 nhà văn hóa đạt chuẩn (78 nhà văn hóa xã, 319 nhà văn hóa thôn), với tổng kinh phí là 785,87 tỷ đồng; 370 chợ nông thôn, với tổng kinh phí là 129,690 tỷ đồng. Trong 03 năm, toàn Tỉnh đã xây dựng được 7.549 nhà ở dân cư đạt chuẩn, với tổng kinh phí là 873,802 tỷ đồng. Nâng cấp được 1.941 km hệ thống đường điện các loại, đảm bảo yêu cầu phục vụ sản xuất, dân sinh khu vực nông thôn, với tổng kinh phí là 917 tỷ đồng.

- Về phát triển kinh tế và tổ chức sản xuất: Đến nay toàn tỉnh đã có 187/431 xã thực hiện xong việc dồn điền đổi thửa, đạt 43,38%, bình quân 1 hộ chỉ còn 1,7 thửa, các huyện làm tốt như: Yên Thành, Thanh Chương, Quỳnh Lưu, Diễn Châu, Nam Đàn, Hưng Nguyên...

Năm 2014, toàn Tỉnh đã xây dựng được 12 mô hình cánh đồng mẫu lớn, nâng tổng số 28 mô hình cánh đồng sản xuất lúa, lạc, ngô đạt năng suất, hiệu quả kinh tế, tăng giá trị ít nhất 10 - 15% trở lên; đã triển khai 375 mô hình hỗ trợ phát triển sản xuất có hiệu quả...

Nhìn chung, công tác phát triển sản xuất, chuyển dịch cơ cấu theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung hiệu quả, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn. Nhờ vậy, số hộ vươn lên thoát nghèo, có đời sống khá ngày càng tăng, tỷ lệ hộ nghèo toàn Tỉnh ước đến cuối năm giảm chỉ còn 12,5% (năm 2011 là 18,79%). Đến nay, số xã đạt các tiêu chí nhóm này tăng khá so với năm 2013: Tiêu chí số 10 (Thu nhập) có 248/431 xã đạt, tăng 10 xã; tiêu chí số 11 tỷ lệ hộ nghèo có 76/431 xã đạt, tăng 15 xã; tiêu chí số 12 có 244/431 xã đạt, tăng 36 xã.

Kinh tế hợp tác được củng cố và phát triển, năm 2013 đã thành lập được 22 HTX, nâng tổng số HTX toàn tỉnh 555 HTX các loại. Trong đó: 389 HTXNN, 112 HTX phi NN, quỹ tín dụng 54. Đến hết năm 2013, toàn Tỉnh đã có 254/431 xã đạt tiêu chí số 13 (hình thức tổ chức sản xuất), tăng 05 xã so với năm 2013.

- Về xây dựng hệ thống chính trị, an ninh trật tự xã khu vực nông thôn: 6 tháng đầu năm 2014, Nghệ An đã có 336/431 xã đạt tiêu chí số 18 (hệ thống chính trị vững mạnh); 415/431 xã đạt tiêu chí số 19 (an ninh, trật tự xã hội), đạt 97,2%. Đây là nhóm tiêu chí đạt kết quả cao nhất so với các nhóm khác, điển hình như: huyện Tương Dương 17/17 xã, Diễn Châu 38/38 xã, Yên Thành 38/38 xã, Quỳnh Lưu 31/32 xã, Kỳ Sơn 20/20 xã...

- Về đào tạo nghề: Thời gian qua Tỉnh đã đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên 18.480 lượt người, tổng kinh phí là 40,43 tỷ đồng… Mặc dù có nhiều khó khăn nhưng các cấp rất chú trọng việc tập huấn, đào tạo đội ngũ cán bộ các cấp, người dân trong xây dựng NTM với số tiền 15,87 tỷ đồng, trong đó: Cấp tỉnh: Tổ chức 19 lớp tập huấn cho 1.040 cán bộ làm công tác xây dựng NTM các cấp; 05 đoàn tham quan, học tập mô hình xây dựng NTM ngoài Tỉnh, với kinh phí gần 1,65 tỷ đồng; cấp huyện: mở 158 lớp tập huấn, với 7.900 học viên, 40 chuyên đề với kinh phí 3,35 tỷ đồng; cấp xã: mở 195 lớp tập huấn cho 10.700 cán bộ xã, với kinh phí 10,87 tỷ đồng. Nhìn chung, công tác đào tạo, tập huấn về NTM đảm bảo yêu cầu đề ra. Sau tập huấn, cán bộ địa phương đã có nhiều chuyển biến về nhận thức, kiến thức chuyên môn, chủ động làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, huy động nguồn lực, đồng thời đã có nhiều phương pháp, cách thức tổ chức thực hiện Chương trình.

được những kết quả trên là do sự chung tay cùng vào cuộc của cả hệ thống chính trị, của các cấp, các ngành và đặc biệt là sự đồng thuận của nhân dân. Tuy nhiên bên cạnh những kết quả đã đạt được, việc thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới tỉnh Nghệ An thời gian qua vẫn còn những tồn tại, hạn chế sau:

Một, trên địa bàn Tỉnh, nông thôn phát triển thiếu quy hoạch hoặc quy hoạch thiếu vững chắc; kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội thiếu đồng bộ, đô thị hóa nông thôn còn mang tính tự phát, cảnh quan bị phá vỡ, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động còn chậm. Trong khi đó, nông thôn Nghệ An rộng lớn, địa hình phức tạp, chịu nhiều tác động của thiên tai; xuất phát điểm của nông thôn Nghệ An thấp hơn so với bình quân cả nước.

Hai , kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhiều nơi còn lạc hậu, không đáp ứng yêu cầu phát triển CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn. Đời sống của người dân nông thôn tuy được cải thiện nhưng còn ở mức thấp, chênh lệch giàu nghèo giữa thành thị và nông thôn, giữa các vùng ngày càng lớn. Một số tiêu chí như tỷ lệ hộ nghèo, thu nhập bình quân, cơ cấu lao động cần phải có thời gian dài mới có thể đạt được.

Ba, chất lượng quy hoạch chưa cao, một số nơi khi xây dựng quy hoạch không căn cứ vào đặc điểm và điều kiện của địa phương, do vậy tính khả thi của quy hoạch còn hạn chế. Mặc dù có tiêu chí chung, song mỗi địa phương triển khai quy hoạch xây dựng lại khác nhau, do vậy chưa tạo được sự đồng bộ trên địa bàn. Nhiều địa phương còn lúng túng trong triển khai thực hiện theo quy hoạch được duyệt, nhất là xây dựng kế hoạch thực hiện cho từng giai đoạn để chủ động huy động vốn và sự hỗ trợ của Nhà nước. Đa số các hạng mục công trình được xây dựng mới chỉ tập trung vào những công trình được hỗ trợ của Nhà nước, còn các công trình huy động các nguồn vốn khác triển khai còn chậm hoặc chưa được quan tâm đầu tư. Bên cạnh đó, quá trình quy hoạch cho các xã nông thôn mới còn thiếu sự tham gia của các nhà khoa học, nhà đầu tư, các tổ chức.

Bốn, một bộ phận người dân còn có tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào đầu tư của nhà nước. Vì vậy, việc thay đổi tư duy, nhận thức, cách nghĩ, cách làm trong một bộ phận cán bộ và người dân gặp không ít khó khăn. Trong khi mức hưởng thụ văn hóa của người dân còn thấp, xã hội nông thôn phát sinh nhiều vấn đề bức xúc. Môi trường nhiều nơi ngày càng bị ô nhiễm. Hệ thống chính trị cơ sở ở nhiều nơi còn yếu; an ninh trật tự xã hội vẫn còn tiềm ẩn một số vấn đề bất ổn... là rào cản trong quá trình xây dựng NTM ở Nghệ An.

Để giải quyết những vấn đề trên không phải trong ngày một ngày hai, trước mắt trong thời gian tới đòi hỏi sự quan tâm sâu sát, sự điều chỉnh về các tiêu chí, mức đầu tư của Chính phủ và UBND Tỉnh./.

Các bài viết khác:
 
Bản quyền thuộc về Trường Chính Trị Nghệ An.
Địa chỉ: 121 - Lê Hồng Phong - TP.Vinh - Nghệ An
Điện thoại: 0383.842552; Fax: 0383.842552; Web: http://www.truongchinhtrina.gov.vn
Email: chinhtrina@gmail.com; admin@tct.nghean.gov.vn; tct@nghean.gov.vn