Liên kết
 
 
 
 
Thống kê
 
 
 
 
Hội thảo khoa học

TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG, GÓP PHẦN XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ VÀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI NGHỆ AN VỮNG MẠNH

Tác giả : Ths. Bùi Đình Sâm - Phó trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Nghệ An
File đính kèm: Không có

       I. Đặt vấn đề
      Công tác tư tưởng cùng với công tác chính trị, công tác tổ chức là ba bộ phận quan trọng trong công tác xây dựng Đảng gắn với công tác xây dựng hệ thống chính trị các cấp ở nước ta. Trong đó, công tác tư tưởng đóng vị trí, vai trò quan trọng hàng đầu.
     Công tác tư tưởng theo Lênin có ba bộ phận rất quan trọng. Đó là, công tác tuyên truyền; công tác cổ động và công tác lý luận. Nhìn chung, công tác tư tưởng muốn đạt kết quả tốt, thì phải thực hiện tốt ba công tác nói trên. Tùy theo từng cấp, nhất là cấp cơ sở thì nội dung, hình thức, yêu cầu đối với công tác tư tưởng ở từng tổ chức của hệ thống đặt ra có những mức độ khác nhau.
    Hệ thống chính trị cơ sở ở nước ta được quan niệm là một cơ cấu tổ chức, bao gồm cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể nhân dân cấp cơ sở, có mối quan hệ với nhau, trong đó Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ nhằm thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ do Đảng và Nhà nước cấp trên đề ra.
     Vì thế, trong ba bộ phận của công tác tư tưởng như trình bày trên, thì công tác tuyên truyền và công tác cổ động ở cơ sở được coi là quan trọng, hàng đầu cần phải nghiêm túc thực hiện. Tuy nhiên, công tác lý luận vẫn được coi trọng, nhưng chủ yếu là công tác tổng kết thực tiễn, rút kinh nghiệm, góp phần khái quát, xây dựng lý  luận.
      Nghệ An là tỉnh lớn bao hàm cả mặt tự nhiên và xã hội. Số lượng phường, xã và số lượng đảng viên đông, điều kiện, phương tiện, kinh phí phục vụ cho công tác tư tưởng còn gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, nhu cầu, yêu cầu về công tác tư tưởng lại rất lớn, đòi hỏi công tác tư tưởng cần phải đáp ứng.
     Vì vậy, tăng cường công tác tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân phường, xã là hết sức quan trọng, nhằm góp phần xây dựng hệ thống chính trị cơ sở thực sự vững mạnh, đáp ứng với yêu cầu cách mạng trong giai đoạn hiện nay.
     II. Thực trạng công tác tư tưởng ở cơ sở Nghệ An hiện nay
     1. Công tác tư tưởng
     Nghệ An là tỉnh có diện tích lớn nhất ở nước ta hiện nay (16.487km2), theo đó toàn tỉnh có 21 huyện, thành, thị xã với 481 xã, phường, thị trấn, trong đó, có 207 xã, phường miền núi, có 67 xã vùng sâu, vùng xa rất khó khăn, đặc biệt, có 27 xã nằm dọc theo biên giới 419,5 km với nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, lại càng khó khăn hơn.
    Trong hơn 3 triệu dân số Nghệ An, có hơn 44 vạn đồng bào dân tộc thiểu số, gồm 6 dân tộc anh em (15%). Gần 25 vạn đồng bào theo đạo Công giáo (8,7%), cư trú ở 14 huyện, thành, thị với 214 xã, phường, thị trấn, 942 khối, xóm. Trong số 942 khối, xóm đó, có 897 xóm (15%) giáo dân, 02 xã (Nam Lộc, Nam Đàn; Quỳnh Thanh, Quỳnh Lưu) và 208 xóm giáo toàn tòng.
    Đảng bộ tỉnh có 28 Đảng bộ trực thuộc với 1572 tổ chức cơ sở Đảng, hơn 173.944 đảng viên. Đảng bộ phường, xã gồm: 432 Đảng bộ xã, 49 Đảng bộ phường, thị trấn.
    Hệ thống chính trị ở Nghệ An, nhìn chung có số lượng lớn, cơ cấu tổ chức cơ bản hoàn chỉnh, chất lượng đang dần được nâng lên, đáp ứng bước đầu về những yêu cầu nhiệm vụ đặt ra. Việc xây dựng hệ thống chính trị cơ sở được gắn chặt với việc xây dựng tổ chức cơ sở Đảng ở phường, xã, thị trấn và sự tham gia tích cực của các ngành, các cấp với nhiều giải pháp đồng bộ trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, ý thức kỷ luật nghiêm và tinh thần trách nhiệm cao. Đa số cán bộ cơ sở được đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn và chính trị.
     Tổng số cán bộ, công chức phường, xã, thị trấn 10.181 người, trong đó, trình độ chuyên môn cao đẳng, đại học 31,8%; trình độ lý luận chính trị trung cấp 47,9%; số công chức xã chưa qua đào tạo 1%. Do đặc thù miền núi Nghệ An khó khăn, nên phải luân chuyển cán bộ từ huyện xuống cơ sở đến nay hơn 101 đồng chí. Đồng thời tăng cường 25 đồng chí là cán bộ sĩ quan biên phòng về xã, giữ chức phó bí thư Đảng ủy xã, 77 đồng chí về sinh hoạt tại xóm, bản, trong đó có 02 đồng chí về giữ chức bí thư chi bộ xóm, bản, 199 trí thức trẻ về công tác tại các xã nghèo miền núi khó khăn. Nhìn chung trong quá trình đổi mới, toàn thể cán bộ, công chức, viên chức của hệ thóng chính trị cơ sở ở Nghệ An đã thể hiện tâm huyết, trách nhiệm, có nhiều cố gắng tìm tòi, thử nghiệm, tiếp cân và nắm bắt cái mới, nghiêm chỉnh chấp hành mọi đường lối chủ trương của đảng và Nhà nước, giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế, xã hội, không ngừng cải thiện đời sống nhân dân.
      Công tác tư tưởng của hệ thống chính trị cơ sở được coi trọng. Các tổ chức trong hệ thống chính trị thường xuyên quan tâm và tạo điều kiện thuận lợi hoàn thành nhiệm vụ được giao. Toàn tỉnh có hơn 3071 báo cáo viên từ tỉnh đến cấp cơ sở, trong đó cấp tỉnh 60, cấp huyện 587, cấp cơ sở 2424 người. Tổng số cán bộ ban tuyên giáo cấp cơ sở của tỉnh 2959 người, có những đặc điểm chủ yếu như sau:
       Trình độ văn hóa: Tiểu học: 0; THCS:127; THPT: 2833
       Trình độ chuyên môn: CĐ, ĐH: 1597; TC: 1058; SC: 265;
       Trình độ lý luận: CC, CN: 164; TCCT: 2303; SC: 441
       Tuổi bình quân của cán bộ ban tuyên giáo cơ sở: 45
       Hàng tháng, ít nhất một lần, qua nhiều hình thức cung cấp nội dung (nói, viết, tài liệu, sinh hoạt câu lạc bộ thời sự, các diễn đàn khác...), đều đưa thông tin đến tận cơ sở kịp thời, chính xác, bảo đảm tính định hướng cao, góp phần ổn định tình hình chính trị, sản xuất, đời sống ở cơ sở.
Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm đó, công tác tư tưởng của hệ thống chính trị cơ sở còn bộc lộ nhiều hạn chế:
     Hệ thống chính trị cơ sở ở Nghệ An tuy đủ về số lượng, cơ cấu (bao gồm các thành viên của hệ thống và nhân viên của các tổ chức), nhưng chất lượng chưa cao, thậm chí có nơi, có tổ chức chất lượng thấp chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đặt ra. Tình trạng chưa bao quát hết chức năng, nhiệm vụ, lúng túng trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, nhất là lãnh đạo phát triển kinh tế, xã hội; Năng lực và sức chiến đấu chưa cao, chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, nhất là những vấn đề mới nảy sinh, phức tạp ở cơ sở. Tình trạng cục bộ dòng họ, gia trưởng ở một số nơi còn nặng. Nguồn kết nạp Đảng khó khăn, số đảng viên tuổi cao chiếm tỷ lệ lớn. Nhìn chung ở Nghệ An, chất lượng cán bộ trong hệ thống chính trị cơ sở yếu dần từ Đông sang Tây theo hướng lên miền núi và miền núi cao của Nghệ An. Một số cán bộ chưa được đào taọ cơ bản, nhất là miền núi, một số khác do chưa được rèn luyện, thử thách nên đạo đức, lối sống có phần giảm sút, thậm chí vi phạm pháp luật. Từ những vấn đề đó, đã làm ảnh hưởng lớn đến chất lượng lãnh đạo, quản lý, uy tín của Đảng, của nhà nước, Mặt trận Tổ quốc cũng như các đoàn thể trong hệ thống chính trị, làm giảm lòng tin của nhân dân một cách nghiêm trọng đối với sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước ta.
      Công tác tư tưởng ở cơ sở mặc dù có nhiều cố gắng, nhưng cũng có nhiều hạn chế, thiếu sót. Trước hết, nhận thức của cấp ủy cơ sở về công tác tư tưởng chưa sâu sát, đối phó, hình thức, chất lượng nội dung chưa cao. Hình thức, phương pháp còn đơn điệu, nghèo nàn, chỉ tập trung tuyên truyền nói là chủ yếu, các hình thức khác như viết, cổ động, hội thảo, tọa đàm rất ít. Đặc biệt, hình thức tuyên truyền lý luận thì rất hạn chế, ngay cả hình thức tổng kết thực tiễn ở cơ sở vẫn còn lúng túng, chỉ đạo ráo riết mới có thể thực hiện.
     Việc tổ chức thực hiện công tác tư tưởng ở cơ sở mới dừng lại nơi tuyên giáo Đảng ủy, còn ở các tổ chức chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể chưa được phát huy đồng bộ. Chất lượng cán bộ phụ trách một số tổ chức của hệ thống còn rất yếu, nhất là miền núi cả về nhận thức nội dung và phương pháp tuyền đạt. Có thể khẳng định rằng, công tác tư tưởng ở cơ sở Nghệ An còn gặp nhiều khó khăn. Trong tuyên truyền, khó nhất là tuyên truyền miệng và viết. Trong cổ động thì khó nhất là sự sáng tạo về hình thức, qui mô và kinh phí thực hiện. Trong hoạt động lý luận khó nhất là tổng kết thực tiễn khoa học bất cập với trình độ năng lực, trình độ của cán bộ cơ sở. Nhìn chung, xét toàn bộ hệ thống chính trị cơ sở, trong quá trình thực hiện công tác tư tưởng, thì về cách thức, hình thức, nội dung và phương pháp, kinh phí và phương tiện để thực hiện, một số nơi còn có nhiều mặt chưa đáp ứng được yêu cầu của công tác tư tưởng, nhất là trong điều kiện thông tin đa dạng, đa chiều và tốc độ phát triển nhanh của công nghệ thông tin như hiện nay.
      Thực trạng trên có nhiều nguyên nhân, nhưng nguyên nhân trực tiếp là:
     - Cấp ủy, chính quyền và các tổ chức đoàn thể các cấp chưa đặt đúng mức sự lãnh đạo, chỉ đạo của cả hệ thống chính trị cơ sở đối với việc đổi mới nội dung, phương pháp công tác tư tưởng trong tình hình hiện nay.
     -  Nhận thức của hệ thống chính trị cơ sở chưa đồng đều, chưa sâu. Năng lực cán bộ còn hạn chế.
    -  Hình thức công tác tư tưởng còn đơn điệu, đối phó, chưa tạo ra được diễn đàn đối thoại trong nhân dân về những vấn đề nhận thức và có ý kiến khác nhau.
    - Trong công tác tư tưởng, chưa quan tâm giáo dục truyền thống văn hóa và cách mạng của quê hương, đất nước.
    -  Không chú trọng công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng. Chưa phát huy được sức mạnh tổng hợp của toàn hệ thống chính trị cơ sở để làm công tác tư tưởng. Vai trò của người đứng đầu trong từng tổ chức của hệ thống chưa được phát huy, nhất là người đứng đầu cấp ủy.
     - Năng lực chuyên môn của cán bộ cơ sở yếu, kinh phí khó khăn, địa bàn rộng, phức tạp...
     2. Công tác xây dựng nông thôn mới
     Mục tiêu của Nghị quyết là đến năm 2015: 20% số xã (87 xã) đạt tiêu chuẩn NTM theo bộ tiêu chí quốc gia.
     Kết quả thực hiện cụ thể như sau: theo kết quả điều tra hiện trạng nông thôn năm 2010 cho thấy điểm xuất phát xây dựng NTM của Nghệ An là rất thấp (bình quân đạt 3,64 tiêu chí/xã); song với sự nỗ lực phấn đấu của người dân, sự vào cuộc tích cực của cả hệ thống chính trị, mức đạt các tiêu chí NTM tăng lên rõ rệt, đến cuối năm 2013 bình quân cả tỉnh đạt 8,8 tiêu chí/xã, tăng 5,16 tiêu chí/xã, cụ thể:
     - Số xã đạt 19 tiêu chí (đạt chuẩn NTM): 01 xã (xã Sơn Thành - Yên Thành) - chiếm 0,23% số xã;
     - Số xã đạt từ 15-18 tiêu chí:  30 xã - chiếm  6,96%;
     - Số xã đạt từ 10-14 tiêu chí: 152 xã - chiếm 35,26%;
     - Số xã đạt từ   5-9   tiêu chí: 193 xã - chiếm 44,78%;
     - Số xã đạt từ   2-4   tiêu chí:  55 xã - chiếm 12,77%;
     - Không có xã đạt dưới 2 tiêu chí.
    Theo kế hoạch, đến hết năm 2014 có 14 xã sẽ đạt chuẩn NTM, đưa số xã đạt chuẩn NTM  theo quy định lên 15 xã, đạt 3,48%.
    Mặt mạnh của xây dựng nông thôn mới ở Nghệ An là nhân dân đồng tình ủng hộ, tích cực đóng góp sức người, sức của để thực hiện thắng lợi mục tiêu chương trình xây dựng nông thôn mới ở cơ sở. Nguyên nhân đạt được là do sự quan tâm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, cấp ủy, chính quyền các cấp, các ngành. Đặc biệt là sự nỗ lực phấn đấu của nhân dân tỉnh nhà.
     Mặt hạn chế là do nguồn lực nghèo, điểm xuất phát kinh tế thấp, nhất là các huyện miền núi gặp rất nhiều khó khăn về mọi mặt, như tài chính, cơ sở hạ tầng, nội lực hạn chế không thể khai thác được. Nhìn chung tốc độ đạt chỉ tiêu về 19 tiêu chí chương trình nông thôn mới đặt ra của Nghệ An còn chậm.
      Nguyên nhân của những hạn chế, trước hết là công tác tuyên truyền, công tác tư tưởng chưa mạnh, nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân chưa cao. Chương trình đòi hỏi nguồn lực lớn nhưng kinh phí có hạn, không đáp ứng được. Chương trình xây dựng nông thôn mới là một chương trình phát triển tổng hợp ở cơ sở nông thôn, lớn, liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp, trong khi đó đó đội ngũ tham mưu còn bất cập. Trong quá trình chỉ đạo, nhiều địa phương còn lúng túng, thiếu quyết liệt, đôn đốc kiểm tra, vì thế kết quả đạt không cao, tốc độ không nhanh so với nhiều địa phương khác trong cả nước.
       III. Một số giải pháp chủ yếu
      1. Thường xuyên quán triệt các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước nhằm nâng cao nhận thức cho toàn bộ hệ thống chính trị cơ sở, nhất là cán bộ đứng đầu các tổ chức của hệ thống về tầm quan trọng của công tác tư tưởng trong công tác xây dựng Đảng và xây dựng hệ thống chính trị cơ sở trong tình hình mới.
      Giải pháp này, một mặt xác định vai trò, trách nhiệm của người đứng đâu, bao gồm cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức đoàn thể. Đồng thời phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn hệ thống chính trị cơ sở, của mọi ngành, mọi cấp, mọi cán bộ, đảng viên và nhân dân, nhằm chủ động dự báo tình hình, đưa thông tin và định hướng dư luận, làm tốt công tác tư tưởng, tổ chức thực hiện nhiệm vụ đạt kết quả cao.
     2. Xây dựng kế hoạch cụ thể, thường xuyên bồi dưỡng nghiệp vụ công tác tuyên giáo, đặc biệt là nghiệp vụ công tác tư tưởng cho đội ngũ cốt cán ở cơ sở.
     Bồi dưỡng công tác nghiệp vụ tư tưởng cần đi vào những nội dung cụ thể, thiết thực, theo phương châm "cầm tay chỉ việc". Về nghiệp vụ tuyên truyền, thì đi sâu vào cách nói ngắn, viết ngắn, dễ nhớ, dễ hiểu, dễ làm. Đối với công tác cổ động, thì chú ý nội dung, hình thức thể hiện, qui mô và tính hiệu quả, tính thiết thực của vấn đề thực hiện. Về công tác lý luận, cần chú ý công tác tổng kết thực tiễn, rút kinh nghiệm và giải pháp thực hiện tiếp theo.
     3. Xây dựng, bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách cho hoạt động ở cơ sở, theo hướng quan tâm chế độ, chính sách, tạo điều kiện kinh phí cho cơ sở. Đặc biệt, tăng thêm 01 biên chế cho cấp ủy thành 02 người trong toàn bộ biên chế cơ sở (01 văn phòng, 01 Bí thư Đảng ủy).
    4. Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp công tác tư tưởng, gắn với thực hiện các nhiệm vụ được giao. Thực hiện tốt dân chủ trong Đảng và qui chế dân chủ ở cơ sở. Tăng cường đối thoại trực tiếp với nhân dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân, công khai, minh bạch hóa các chủ trương, chính sách, các chương trình, dự án, các qui định, quyền lợi, nghĩa vụ của công dân...
     5. Thường xuyên cung cấp thông tin kịp thời, chính xác bằng nhiều hình thức, mà chủ yếu thông qua câu lạc bộ thời sự của địa phương và định hướng chính trị đúng đắn, kịp thời cho dư luận xã hội. Công tác tư tưởng phải kết hợp "xây đi đôi với chống", lấy xây làm chính. Đồng thời, tích cực tuyên truyền nhân rộng điển hình trong từng địa phương cơ sở.
     6. Tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh một cách có ý nghĩa thiết thực, hiệu quả, kết hợp với xây dựng đời sống văn hóa nơi cộng đồng dân cư và xây dựng nông thôn mới phù hợp với tình hình đặc điểm của từng cơ sở.
     7. Tổ chức cho đội ngũ cốt cán cơ sở đi tham quan thực tế, học tập kinh nghiệm để trở về địa phương tổ chức  thực hiện đạt hiệu quả cao hơn.
     8.  Hàng năm thực hiện tốt công tác sơ kết, tổng kết, thi đua, khen thưởng. Phát huy những kết quả đạt được, khắc phục những hạn chế, khuyết điểm, động viên tinh thần quyết tâm phấn đấu của toàn thể hệ thống chính trị cơ sở, của toàn Đảng bộ và nhân dân, nhằm thực hiện thắng lợi các mục tiêu đề ra.
     9. Tích cực tuyên truyền về kết quả xây dựng nông thôn mới tận cơ sở, nhằm nâng cao nhận thức cho nhân dân. Nhân rộng điển hình và tổ chức học tập mô hình đạt 17,18, 19 tiêu chí (Sơn Thành, Yên Thành). Tăng ngân sách nguồn lực bằng nhiêu cách (Nhà nước, địa phương, khai thác nội lực trong nhân dân...). Xây dựng, bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng tạo điều kiện cho cơ sở phấn đấu đạt các tiêu chí tiếp theo. Tăng cường đôn đốc, kiểm tra, sơ kết, tổng kết, thi đua động viên phong trào xây dựng nông thôn mới phát triển rộng khắp, có hiệu quả thiết thực./.                                                                                                         
Các bài viết khác:
 
Bản quyền thuộc về Trường Chính Trị Nghệ An.
Địa chỉ: 121 - Lê Hồng Phong - TP.Vinh - Nghệ An
Điện thoại: 0383.842552; Fax: 0383.842552; Web: http://www.truongchinhtrina.gov.vn
Email: chinhtrina@gmail.com; admin@tct.nghean.gov.vn; tct@nghean.gov.vn