Liên kết
 
 
 
 
Thống kê
 
 
 
 
Hội thảo khoa học

Phát huy thế mạnh của tuổi trẻ Trường Chính trị trong việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực

Tác giả : Th.s Trần Thị Thu Hà - PTK Quản lí nhà nước
File đính kèm: Không có

1. Áp dụng phương pháp dạy học tích cực là đòi hỏi cần thiết, khách quan
Giáo dục hiện đại không thể coi nhẹ vấn đề phương pháp, bao gồm cả phương pháp dạy (của người thầy) và phương pháp học (của người trò), trong đó đương nhiên phương pháp dạy quyết định phương pháp học.
Suy cho cùng, “cứu cánh” của giáo dục không phải là kiến thức mà chính là phương pháp. Học sinh (sinh viên, học viên) đến trường rất cần học kiến thức nhưng cần nhiều hơn là học cách tư duy (tức phương pháp). Có ý kiến cho rằng bản chất của giáo dục là bảo thủ (nghĩa là chỉ dạy những cái đã qua, những điều đã được khẳng định, những chân lý), trong khi thế giới vận động, biến đổi không ngừng, những điều mới, lạ xuất hiện trên hành tinh từng giây, từng phút. Theo những thông tin được chia sẻ từ nhà văn Nguyên Ngọc, nhân loại đã từng phải mất tới 1500 năm (từ thế kỷ 0 đến năm 1500 sau Công nguyên) để nhân đôi kho tàng tri thức của mình. Nhưng giờ đây, khoảng thời gian đó được rút ngắn lại chỉ còn 18 tháng. Nghĩa là, cứ 18 tháng 1 lần, tri thức của thế giới loài người lại tăng lên gấp đôi. Do đó, nhà trường không thể trang bị mọi điều cho người học, phần lớn kiến thức họ phải tự mày mò, khám phá, tích lũy trong suốt cuộc đời. Vậy thì, người học trông đợi gì ở người dạy? Chính là phương pháp. Trong truyền thống Việt Nam, người thầy được ví với hình ảnh người lái đò miệt mài đưa khách qua sông, thế hệ này tiếp nối thế hệ khác. Nhưng có một thực tế khó lòng phủ nhận: ngày nay, người ta có thể qua sông không cần đò (!). Có rất nhiều cây cầu bắc qua những dòng sông. Nhà giáo hiện đại phải là người giúp học sinh bắc lên những cây cầu như vậy.
Đáng tiếc, ở nước ta hiện nay, chính người thầy cũng chưa mạnh về phương pháp. Cách dạy chủ yếu vẫn là thầy nói - trò nghe, thầy đọc - trò chép. Thuyết trình vì vậy vẫn là phương pháp phổ biến và được ưa dùng nhất. Thực ra, thuyết trình không có gì xấu, và không một phương pháp hiện đại nào có thể thay thế được thuyết trình. Vấn đề là chúng ta nên sử dụng như thế nào để không rơi vào sự lạm dụng, để người thầy thoát khỏi tình cảnh “độc thoại” và người trò được giải phóng khỏi sự áp đặt, tiếp thu thụ động một chiều. Đa dạng hóa phương pháp dạy học được đặt ra như một đòi hỏi hết sức cần thiết và khách quan.
Muốn đa dạng hóa phương pháp dạy học, nhất định phải sử dụng phương pháp dạy học tích cực. Thành công đáng kể nhất, điều hữu ích nhất của việc vận dụng các phương pháp này trong thực tiễn chính là bầu không khí tích cực được tạo dựng, trong đó người dạy và người học cùng làm việc, đặc biệt người học thay vì thụ động chấp nhận đã cùng “sống”, cùng trăn trở, cùng tư duy với thầy, thậm chí sẵn sàng tranh luận, phản biện; người học trở thành trung tâm, người dạy trở về với vai trò thật sự của mình: người gợi mở, định hướng.
2. Áp dụng phương pháp dạy học tích cực cần sự quyết tâm
Áp dụng phương pháp dạy học tích cực là cần thiết, thế nhưng trên thực tế không phải ai cũng sẵn sàng áp dụng chúng trong quá trình giảng dạy. Bởi:
- Sử dụng phương pháp dạy học tích cực khá mất thời gian, trong khi cơ cấu bài giảng, nhất là bài giảng lý luận chính trị thường phức tạp, giảng viên phải truyền tải một dung lượng kiến thức lớn chỉ trong phạm vi của một số tiết nhất định.
- Học viên lớn tuổi, lại có trình độ không đồng đều, sự nhiệt tình không cao, sức ỳ tương đối lớn, không dễ hợp tác với giáo viên.
- Việc sử dụng phương pháp dạy học tích cực phụ thuộc nhiều vào phương tiện, trang thiết bị máy móc, cơ sở vật chất, gây bất lợi cho giáo viên, nhất là những giáo viên lớn tuổi hoặc thường xuyên phải di chuyển.
- Đặc biệt, để sử dụng thành công phương pháp dạy học tích cực trên lớp, khâu chuẩn bị của người giáo viên vô cùng quan trọng. Họ phải tìm tòi, trăn trở, “lao tâm khổ tứ”, cân nhắc từng nội dung, lựa chọn từng phương pháp phù hợp. Hơn nữa, áp dụng phương pháp dạy học tích cực là chấp nhận một sân chơi “dân chủ”, trong đó người học có quyền phản biện, tranh cãi, đi đến tận cùng vấn đề. Vì vậy, đòi hỏi người dạy phải hoàn toàn chủ động, phải có được “phông” kiến thức đủ “rộng” để “đối phó” lại học viên một cách tự tin. Nghĩa là, sử dụng phương pháp dạy học tích cực cũng khá… mệt và đôi khi trong những tình huống nhất định, lại khá… nản!
Vì vậy, đòi hỏi rất nhiều ở người dạy sự quyết tâm.

3. Thế mạnh của tuổi trẻ Trường chính trị Nghệ An
Thế hệ trẻ Trường Chính Trị Nghệ An có những thế mạnh chung của lớp trẻ ngày nay, đồng thời có những thế mạnh đặc trưng của môi trường giảng viên chính trị:
- Tuổi trẻ đi liền với sức trẻ, sức sáng tạo dồi dào, luôn tìm tòi học hỏi không ngừng để khám phá những chân trời kiến thức mới mẻ, phong phú và vận động không ngừng trong thực tiễn. Bên cạnh đó là tinh thần không ngại đổi mới, bắt nhịp với xu hướng, tri thức tiên tiến; xóa bỏ những yếu tố lạc hậu, lỗi thời. Tuổi trẻ đi liền với sự dũng cảm táo bạo, dám thể nghiệm cái mới và dám chấp nhận thử thách, chấp nhận thất bại, không ngại khó và ngại khổ.
- Tuổi trẻ Trường Chính Trị Nghệ An được sống, làm việc và rèn luyện trong một môi trường chính trị trong sạch, từ đó nhân cách, lập trường, lý luận được định hướng phát huy. Đồng thời, họ nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, ủng hộ của các đồng nghiệp giàu kinh nghiệm.
- Khả năng tiếp thu ngoại ngữ cũng là một lợi thế lớn của thế hệ trẻ. Người trẻ thuộc độ tuổi có trí nhớ tốt, có khả năng tiếp thu nhanh, áp dụng tốt. Trong giai đoạn hội nhập hiện nay, các phương tiện đều tập trung tạo điều kiện cho việc dạy và học ngoại ngữ, sự giao lưu giữa các nền văn hóa, ngôn ngữ cũng giúp người học tiếp thu nhanh hơn. 
- Trong thời kỳ hội nhập hiện nay, sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin, các loại máy móc trang thiết bị kỹ thuật, đặc biệt là mạng Internet… đã giúp cho mọi người tiếp cận, tìm hiểu, thu thập thông tin cũng như việc luân chuyển, trao đổi tài liệu trở nên nhanh chóng và dễ dàng hơn. Trong giảng dạy, sử dụng phương tiện để trình chiếu, Powerpoint sẽ giúp bài giảng trở nên sinh động, dễ hiểu và thu hút học viên hơn, hạn chế dần tình trạng đọc chép như trước đây.
Như vậy tuổi trẻ Trường Chính trị nghệ An có rất nhiều thế mạnh, có khả năng đóng góp to lớn vào sự nghiệp dạy và học nói chung. Để phát huy những thế mạnh đó, cần tập trung vào các vấn đề sau:
+ Đối với mỗi đoàn viên - giảng viên: Nhiệm vụ trọng tâm là tích cực nghiên cứu, học hỏi, nâng cao vốn kiến thức chuyên ngành, hoàn thiện kỹ năng chuyên môn để nâng cao chất lượng bài giảng.
+ Tổ chức Đoàn cần chú ý phát triển phong trào Đoàn gắn liền với hoạt động chuyên môn, thu hút sự tham gia của đoàn viên – giảng viên vào các phong trào, để họ có cơ hội phát huy và thể hiện mình.
+ Tập thể giảng viên (các Khoa, Phòng) phải thường xuyên giúp đỡ, ủng hộ, hướng dẫn các giảng viên trẻ trong công tác giảng dạy, đồng thời tạo điều kiện để những thành viên trẻ được thể nghiệm, áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực.
+ Ban Giám Hiệu và các tổ chức đoàn thể trong nhà trường thường xuyên động viên, khích lệ đội ngũ thế hệ trẻ. Thông qua kết quả hoạt động của họ để đánh giá đúng năng lực, khả năng, kịp thời khen thưởng thành tích và rút kinh nghiệm trong công tác giảng dạy.
Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực là rất thiết thực trong giai đoạn hiện nay, với những thế mạnh to lớn của mình, tuổi trẻ Trường Chính trị đang cố gắng thể nghiệm và đổi mới để ngày càng đáp ứng yêu cầu giảng dạy trong giai đoạn mới, để thật sự là những người thầy bắc cây cầu cho bao thế hệ học viên đi qua./.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Các bài viết khác:
 
Bản quyền thuộc về Trường Chính Trị Nghệ An.
Địa chỉ: 121 - Lê Hồng Phong - TP.Vinh - Nghệ An
Điện thoại: 0383.842552; Fax: 0383.842552; Web: http://www.truongchinhtrina.gov.vn
Email: chinhtrina@gmail.com; admin@tct.nghean.gov.vn; tct@nghean.gov.vn