Liên kết
 
 
 
 
Thống kê
 
 
 
 
Hội thảo khoa học

Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh về vấn đề Đảng cầm quyền trong tình hình hiện nay.

Tác giả : Th.s Nguyễn Khắc Thắng - T Phòng KH -TT -TL
File đính kèm: Không có

Trong toàn bộ di sản mà Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại cho chúng ta, Di chúc của Người là một văn kiện có giá trị và ý nghĩa đặc biệt. Bản Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh tuy chỉ là một văn bản ngắn gọn nhưng chứa đựng trong nó là những chiêm nghiệm, trăn trở, tâm huyết của Bác suốt cuộc đời vì nước, vì dân của mình. Di chúc của Người cũng chính là những căn dặn của vị lãnh tụ kính yêu, người cha già của dân tộc Việt Nam trước lúc ra đi mà mỗi chúng ta phải có trách nhiệm suy nghĩ và thực hiện để vững bước hơn trên những chặng đường cách mạng phía trước. Có người đã nói, Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí minh là kết tinh những tinh hoa đạo đức và nhân cách cao đẹp Hồ Chí Minh, chứa đựng những nội dung cơ bản, những quan điểm cốt yếu của tư tưởng Hồ Chí Minh và vạch ra phương hướng phát triển cho cách mạng Việt Nam cả hôm nay và mai sau.
Có thể nói, bao trùm lên toàn bộ nội dung Di chúc của Bác là hai chữ “Đảng” và “Dân”, và đây có lẽ cũng là những mối quan tâm sâu sắc nhất trong suốt cuộc đời và cũng là những tâm tư thiêng liêng và lớn lao nhất của Người trong những ngày tháng Bác biết mình sắp phải đi xa. Học tập, nghiên cứu tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong Di chúc cũng như các tác phẩm khác của Người một cách đầy đủ hơn nữa, tìm ra những giá trị sâu sắc để mỗi cán bộ, Đảng viên tích cực “làm theo” và vận dụng vào thực tiễn là cách thiết thực nhất để chúng ta thành kính tưởng nhớ và biết ơn Người.
Trong Di chúc gửi lại đồng chí, đồng bào, Người căn dặn: “Đảng ta là một Đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thực sự cần kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”(Tập 12, tr498). Những lời căn dặn đó của Người trong Di còn có giá trị lâu dài đối với nhiều thế hệ cách mạng, để Đảng ta không ngừng rèn luyện, đấu tranh, kết hợp tốt hai nhiệm vụ “xây’ và “chống” trong Đảng, để Đảng ngày càng xứng đáng với vai trò to lớn mà lịch sử và nhân dân đã giao phó.
Trước hết, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định việc chăm lo, xây dựng, chỉnh đốn và đổi mới Đảng là công việc thường xuyên, liên tục của Đảng. Là một người nghiên cứu nhiều trường phái chính trị và lăn lộn thực tiễn cách mạng ở nhiều quốc gia, Chủ tịch Hồ Chí Minh hiểu rõ tính hai mặt của quyền lực chính trị và nguy cơ của sự “tha hoá quyền lực”. Nếu quyền lực được trao vào tay “lực lượng” tiến bộ và được sử dụng đúng thì nó có sức mạnh to lớn để cải tạo xã hội. Nếu được trao hoặc thực hiện không đúng thì sẽ gây hậu quả xấu cho xã hội, cho nhân dân. Đảng cầm quyền nhưng không được độc quyền “Ngoài lợi ích của dân tộc, của Tổ quốc thì Đảng không có lợi ích gì khác. Cho nên Đảng phải ra sức tổ chức nhân dân, lãnh đạo nhân dân để giải phóng nhân dân và để nâng cao sinh hoạt, văn hóa, chính trị của nhân dân. Vì toàn dân được giải phóng, tức là Đảng được giải phóng”. (Tập 5, Tr 250). Vì vậy, trong bản Di chúc viết năm 1968, Người đã nhắc nhở: “Việc cần phải làm trước tiên là chỉnh đốn lại Đảng, làm cho mỗi đảng viên, mỗi đoàn viên, mỗi chi bộ đều ra sức làm tròn nhiệm vụ Đảng giao phó cho mình, toàn tâm, toàn ý phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân”. Thấm nhuần Di chúc của Người, cần khẳng định rằng công cuộc xây dựng gắn với chỉnh đốn Đảng đang được thực hiện hiện nay là hết sức cần thiết và quan trọng. Tuy nhiên, để thực hiện tốt công việc này, mỗi tổ chức Đảng, mỗi Đảng viên phải thật sự nghiêm túc nhìn lại chính mình để tiến bộ. Trên thực tế, phải thấy rằng, thời gian vừa qua, vấn đề xây dựng và chỉnh đốn Đảng, đặc biệt là việc chống các tiêu cực trong Đảng ở một số đơn vị, địa phương chưa được quan tâm đúng mức. Trong thời gian tới cần tiếp tục thực hiện một cách quyết liệt và mạnh mẽ hơn nữa. Mặt khác, không nên hiểu vấn đề xây dựng và chỉnh đốn Đảng chỉ là công việc nội bộ của Đảng mà phải huy động sự tham gia của đông đảo các tầng lớp nhân dân và toàn xã hội.
Trong điều kiện một Đảng duy nhất cầm quyền, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nhận thấy nguy cơ của sự mất dân chủ, sự lạm quyền và tư lợi nếu đội ngũ cán bộ Đảng viên không thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư. Lúc đó, cán bộ, Đảng viên sẽ không còn là “người đầy tớ của nhân dân” mà trở thành những ông “quan cách mạng” đè đầu, cưỡi cổ nhân dân. Người khẳng định: “Đảng không phải là một tổ chức để làm quan, phát tài” mà là một tổ chức phục vụ lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân “Nó phải làm tròn nhiệm vụ giải phóng dân tộc, làm cho Tổ quốc giàu mạnh, đồng bào sung sướng”, Người đảng viên, do đó, phải đặt lợi ích của Đảng, của Tổ quốc và dân tộc lên trước hết và trên hết, đó là nguyên tắc cao nhất của Đảng. Tuy nhiên, trong thực tế hiện nay, Đảng ta cũng nghiêm túc nhìn nhận rõ: Một bộ phận không nhỏ cán bộ, Đảng viên  thoái hóa, biến chất. Vì vậy, bên cạnh việc không ngừng rèn luyện, bồi dưỡng đội ngũ Đảng viên, Đảng phải giữ nghiêm kỷ luật từ trên xuống dưới. Đây chính là điều Bác coi là cốt tử đối với hệ thống tổ chức của Đảng. Tổ chức càng cao, đảng viên có vị trí trong tổ chức càng cao thì ý thức chấp hành kỷ luật phải càng chặt chẽ, càng mẫu mực, càng tự giác. Để giữ nghiêm kỷ luật của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đòi hỏi Đảng và đảng viên phải thường xuyên thực hiện tự phê bình và phê bình. Người đặt vấn đề tự phê bình thì thực hiện từ trên xuống, phê bình thì thực hiện từ dưới lên. Phê bình cả ưu điểm và khuyết điểm một cách chân thành, có lý, có tình, vì sự tiến bộ, trên cơ sở của tình đồng chí thương yêu lẫn nhau. Mỗi đảng viên phải rèn luyện đạo đức cách mạng, “ham học tập để nâng cao trình độ của mình. Làm đúng, cần, kiệm, liêm, chính để cho dân tin, dân phục, dân yêu. Những lợi ích cá nhân đó rất chính đáng, Đảng mong cho đảng viên và cán bộ như thế” (T5 Tr251).  Hồ Chí Minh chỉ ra một cách biện chứng về sự đan xen giữa cái tốt và cái xấu trong Đảng. Người nói: “Đảng không phải trên trời sa xuống. Nó ở trong xã hội mà ra cho nên bên cạnh những đảng viên tốt, hết lòng vì Đảng, vì dân thì vẫn còn những phần tử tự tư, tự lợi, kiêu ngạo, xa hoa… thậm chí, có người còn coi việc vào Đảng để thực hiện mục đích vụ lợi. Chính vì vậy, Đảng phải thường xuyên giáo dục đảng viên và cán bộ, kiên quyết cảm hóa và sửa chữa những thói hư tật xấu”, “phải cố sửa chữa cho tiệt nọc các chứng bệnh, khiến cho Đảng càng mạnh khỏe, bình an” (T5, Tr263.). Cách chữa những khuyết điểm, sai lầm ấy là bài thuốc “Tự phê bình và phê bình” là kỷ luật chặt chẽ, tự giác nghiêm minh. “Một đảng mà giấu giếm khuyết điểm của mình là một đảng hỏng”, chỉ có thừa nhận khuyết điểm, tìm ra nguyên nhân và mọi cách để sửa chữa khuyết điểm, như thế mới trở thành một đảng cách mạng chân chính.
 Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng thường nhắc nhở các tổ chức đảng và đảng viên: Đảng cầm quyền chứ không phải đảng trị, mọi cán bộ đảng viên của Đảng phải biết tôn trọng nhà nước dân chủ nhân dân, gương mẫu chấp hành Hiến pháp và pháp luật của nhà nước. Là người đầy tớ trung thành của nhân dân trong một xã hội nhân đạo thì những người lãnh đạo phải thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ lao động của mình.  Chủ tịch Hồ Chí Minh nói rằng: “Dân chủ là thế nào? Là dân làm chủ. Dân làm chủ thì chủ tịch, bộ trưởng, thứ trưởng, uỷ viên này khác là làm gì? Làm đầy tớ. Làm đầy tớ cho nhân dân, chứ không phải làm quan cách mạng” (Hồ Chí Minh, Sđd, t8, tr375).
Nhất quán với tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vai trò cầm quyền, lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng Việt Nam đã được thể chế hoá trong Hiến pháp. Điều này không chỉ là sự phù hợp với nguyên tắc cơ bản của cách mạng vô sản mà còn phù hợp với điều kiện lịch sử cụ thể và nguyện vọng của đa số người dân Việt Nam. Vấn đề là cần phải tiếp tục làm sáng rõ hơn nữa những nguyên tắc và nội dung của phạm trù “Đảng cầm quyền” trong từng thời kỳ cách mạng cụ thể của nước ta. Theo chúng tôi, trong điều kiện hiện nay, để nâng cao chất lượng và hiệu quả “cầm quyền” của Đảng cần phải thực hiện những giải pháp  sau đây:
Thứ nhất, tiếp tục đổi mới một cách thiết thực và có hiệu quả hơn nữa về phương thức và nội dung lãnh đạo của Đảng đối với chính quyền nhà nước, đối với các tổ chức, đoàn thể xã hội. Nội dung lãnh đạo của Đảng cần tập trung vào những vấn đề lớn, tránh chồng chéo, trùng lắp hoặc bao biện đối với hoạt động của chính quyền và các đoàn thể quần chúng. Chẳng hạn, cần chỉ rõ công tác kiểm tra của Đảng có gì khác và có mối quan hệ gì so với hoạt động thanh tra nhà nước, hoạt động giám sát của đoàn thể quần chúng.
Thứ hai, cần tiếp tục kiện toàn hệ thống cơ cấu tổ chức của Đảng gắn liền với bộ máy Nhà nước và hệ thống các tổ chức chính trị - xã hội. Ví dụ, hiện nay, chủ trương “nhất thể hoá” chức danh lãnh đạo Đảng và Chính quyền ở cơ sở (Bí thư Đảng uỷ kiêm Chủ tịch UBND) theo chúng tôi là hợp lý. Bởi vì, điều này vừa giảm được sự cồng kềnh trong bộ máy, vừa tạo ra sự thống nhất cao hơn trong quá trình lãnh đạo, quản lý, bảo đảm cơ sở vận hành nhanh nhạy, hiệu quả hơn.
Thứ ba, điều kiện đầu tiên để Đảng cầm quyền tốt và hiệu quả chính là đội ngũ cán bộ, Đảng viên. Trên thực tế, Đảng cầm quyền thông qua hoạt động của các tổ chức Đảng và mỗi cán bộ, Đảng viên. Nếu không có cán bộ, Đảng đủ năng lực, phẩm chất và thực hiện tốt “quyền được trao” thì việc cầm quyền của Đảng cũng không thể đạt được mục tiêu mong muốn đó là phục vụ tổ quốc, phục vụ nhân dân. Vì vậy, cần phải tiếp tục làm tốt hơn nữa công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, giáo dục, rèn luyện cũng như bố trí, sử dụng cán bộ, Đảng viên. Cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng và phong trào học tập, làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh được đẩy mạnh hiện nay là những hoạt động có ý nghĩa to lớn để giáo dục, rèn luyện cán bộ, Đảng viên cũng như mọi tầng lớp nhân dân. Trong thời gian tới, những hoạt động này cần tiếp tục đẩy mạnh gắn liền với đổi mới hình thức, nội dung và đi vào chiều sâu hơn nữa

 

 

 

Các bài viết khác:
 
Bản quyền thuộc về Trường Chính Trị Nghệ An.
Địa chỉ: 121 - Lê Hồng Phong - TP.Vinh - Nghệ An
Điện thoại: 0383.842552; Fax: 0383.842552; Web: http://www.truongchinhtrina.gov.vn
Email: chinhtrina@gmail.com; admin@tct.nghean.gov.vn; tct@nghean.gov.vn