Liên kết
 
 
 
 
Thống kê
 
 
 
 
Hội thảo khoa học

Chủ tịch Hồ Chí Minh với vấn đề bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau.

Tác giả : Th.s Trần Thị Thu Hà - PT Khoa Quản lý nhà nước
File đính kèm: Không có

Không phải ngẫu nhiên mà trong Di chúc của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết “trước hết nói về Đảng” và ngay sau đó là nói về đoàn viên thanh niên. Sinh thời, Người luôn đặt niềm tin vào thế hệ trẻ - những chủ nhân tương lai của nước nhà, những người sẽ viết nên một trang mới “to đẹp hơn, đàng hoàng hơn” của dân tộc. Trước khi đi xa, Người căn dặn: “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một  việc rất quan trọng và rất cần thiết”.
Đây chính là một tư tưởng lớn, thống nhất và xuyên suốt trong cả cuộc đời hoạt động sôi nổi của nhà cách mạng lỗi lạc Hồ Chí Minh.
Với Người, bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau không chỉ quan trọng mà còn “rất quan trọng”. Bởi vì thanh niên có vai trò vô cùng to lớn. Bất cứ một quốc gia dân tộc và chế độ xã hội nào muốn tồn tại phát triển đều phải quan tâm đến thanh niên, sự phát triển của thanh niên chẳng những  quan hệ đến vận mệnh và tương lai của đất nước, của dân tộc mà còn ảnh hưởng đến tương lai của nhân loại. Do vậy, thanh niên luôn là lực lượng quan trọng của mỗi quốc gia.
Trong mỗi giai đoạn lịch sử nhất định, với những nhiệm vụ cách mạng cụ thể Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sáng lập ra các tổ chức yêu nước, bao gồm phần lớn là thanh niên, như: “Hội Liên hiệp các dân tộc thuộc địa”, “Nhóm người Việt Nam yêu nước ở Pháp”…và chính Người tham gia hoạt động rất tích cực trong phong trào thanh niên quốc tế.
Năm 1925, Nguyễn Ái Quốc đưa ra vấn đề thức tỉnh thanh niên từ đó thức tỉnh cả dân tộc với niềm tin chắc rằng: “luồng gió từ nước Nga thợ thuyền đang thổi đến giải độc cho người Đông Dương” (Nguyễn Ái Quốc - Đông Dương, bài viết 1921).
Sau hơn một năm khi Luận cương về thanh niên thuộc địa được nhất trí thông qua tại Đại hội Quốc tế Thanh niên Cộng sản lần thứ IV, đồng chí Nguyễn Ái Quốc tác giả của văn kiện nổi tiếng này đã triển khai thắng lợi chủ trương xây dựng một tổ chức thanh niên cách mạng Việt Nam, một nước thuộc địa của thực dân Pháp là Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên (trước đây gọi là Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội), một tổ chức bao gồm phần lớn là thanh niên trẻ tuổi theo xu hướng cộng sản, tiền thân của Đảng cộng sản Việt Nam. Bác cũng là người sáng lập ra Đoàn thanh niên Cộng sản ở nước ta.
Cách mạng Tháng Tám thành công mở ra kỷ nguyên Độc lập, Tự do cho Đất nước, Bác Hồ dạy: “Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên”. Nói về nhiệm vụ xây dựng lại đất nước sau chiến tranh, Bác nói: “Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong, chờ đợi ở các cháu rất nhiều” và tương lai đất nước sẽ phát triển ra sao, “Việt Nam có được vẻ vang sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không chính là nhờ một phần rất lớn ở công học tập của các cháu”. Bác vừa khẳng định vai trò lịch sử của thanh niên, vừa đặt niềm tin mạnh mẽ vào khả năng cách mạng của thanh niên.
Khi miền Bắc bước vào thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội, Người nhìn nhận thanh niên là lớp người “xung phong trong công cuộc phát triển kinh tế, văn hoá, trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội; thanh niên là lực lượng cơ bản trong bộ đội, công an và dân quân tự vệ đang hăng hái giữ gìn trật tự, trị an, bảo vệ Tổ quốc” và “trong mọi việc thanh niên thi đua thực hiện khẩu hiệu: đâu cần thanh niên có, việc gì khó thanh niên làm”. Trong thời điểm miền Nam bị giặc Mỹ chiếm đóng, Bác vẫn luôn khẳng định vai trò của thanh niên: “Các cháu thanh niên miền Nam sinh ra và lớn lên trong hai cuộc đấu tranh yêu nước đã được rèn luyện thành một thế hệ thanh niên vô cùng gan dạ, thông minh, không sợ gian khổ, hy sinh, quyết chiến quyết thắng…”. Bác đánh giá đúng đắn khả năng cách mạng và vai trò của thanh niên, Người tin tưởng: “…Bác rất tự hào, sung sướng và thấy hình như mình trẻ lại, thấy tương lai của dân tộc ta vô cùng vững chắc và vẻ vang…” . Đó là kết luận vô cùng quan trọng, rất khoa học của Bác đối với sứ mệnh lịch sử vẻ vang mà các thế hệ thanh niên nước ta đã và đang đảm nhiệm.
Với Người, bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là việc rất cần thiết. Bởi thanh niên là lớp người kế tục tất yếu sự nghiệp cách mạng của cha anh đưa nước nhà đến một tương lai tươi sáng. Người giải thích cụ thể “vì thanh niên là lớp người kế tục sự nghiệp cách mạng cho thế hệ thanh niên già, đồng thời là người phụ trách dìu dắt thế hệ thanh niên trong tương lai”  . Người quan niệm cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, của nhiều thế hệ nối tiếp nhau được tổ chức và chuẩn bị. Lịch sử là cụ thể, còn cuộc đời mỗi con người là có hạn; mỗi thế hệ chỉ có thể đi hết một chặng trên con đường cách mạng đã lựa chọn. Người đã thấy rõ khả năng tối đa của thế hệ đi trước có thể làm được cũng như cái giới hạn tự nhiên mà thế hệ đó không thể vượt qua: “Con người ta sinh ra ai cũng lớn lên, già đi rồi chết”. Từ đó “bàn giao” thế hệ là tất yếu xảy ra. Nh ưng b àn giao kh ông c ó ngh ĩa là trao lại gi ản đ ơn những gì  đã có, trách nhiệm của th ế hệ hôm nay là phải  chuẩn bị cho lớp người mai sau những gì cần thiết  một cách vững chắc nhất và tốt đẹp nhất.
Theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, bồi dưỡng không chỉ để cho thế hệ sau trở thành những gì đúng như thế hệ trước đã có, mà còn vượt lên những gì thế hệ trước mong muốn nhưng chưa thực hiện được, do những điều kiện lịch sử quy định hoặc hạn chế, mà chỉ đến thế hệ sau mới làm được. Bồi dưỡng cho thế hệ trẻ là để trao vào tay họ cả tương lai và vận mệnh của đất nước. V ì v ậy, Người đặc biệt lưu ý: “Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người kế thừa xây dựng chu nghĩa xã hội vừa “hồng”, vừa “chuyên”.
Nghĩa là, giáo dục bồi dưỡng thế hệ trẻ phải chú ý đến cả hai yếu tố đạo đức và tài năng, trong đó lấy đạo đức làm gốc. Đức ở đây chính là đạo đức cách mạng, bao gồm những phẩm chất:
- Trung với nước hiếu với dân, tức là tuyệt đối trung thành với Đảng với nhân dân, quyết tâm suốt đời phấn đấu cho Đảng, cho cách mạng, hết lòng phục vụ nhân dân.
- Yêu thương con người: thể hiện trong quan hệ hàng ngày với bạn bè đồng chí, là thái độ tôn trọng mọi người, có lòng vị tha trước những thiếu sót, khuyết điểm của người khác.
- Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư: Cần tức là lao động cần cù, siêng năng, có kỷ luật, có năng suất hiệu quả. Kiệm tức là hết kiệm thì giờ, sức lao động, tiền của của dân, của nước. Liêm là trong sạch, không tham địa vị, tiền tài, quang minh chính đại. Chính là ngay thẳng, không nịnh trên nạt dưới, không tự cao tự đại thấy việc thiện thì làm, việc ác thì tránh. Chí công vô tư là khi làm bất cứ việc gì không nghĩ đến mình trước, khi hưởng thụ thì nên đi sau.
- Có tinh thần quốc tế trong sáng: đó là tinh thần đoàn kết giữa nhân dân Việt Nam với bạn bè quốc tế, vì hòa bình, công lý và tiến bộ xã hội, chống chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, phân biệt chủng tộc hay chủ nghĩa bành trướng bá quyền.
Tài ở đây nghĩa là có tri thức đầy đủ về các lĩnh vực khoa học, có kỹ năng thực hành, có thể đảm nhiệm được những công việc mà Đảng và nhân dân giao phó. Trong mỗi con người tài và đức phải được đi liền với nhau vì: "Có tài mà không có đức ví như anh làm kinh tế tài chính rất giỏi nhưng lại đi đến thụt két thì chẳng những không làm được gì ích lợi cho xã hội mà còn có hại cho xã hội nữa. Nếu có đức mà không có tài ví như ông Bụt không làm hại gì nhưng cũng không có lợi gì cho loài người".
Để công tác bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau thực sự đạt được kết quả mong đợi, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, chúng ta cần phải quán triệt một số vấn đề sau:
- Thứ nhất là, phải có quan điểm phát triển khi nhìn nhận, đánh giá về thanh ni ên.  Người cho r ằng, thanh niên có những ưu điểm và hạn chế riêng, nhưng nếu không nhìn nhận và đánh giá đúng về thanh niên theo quan điểm phát triển thì dễ sinh ra “hẹp hòi, thành kiến, bảo thủ” . Sinh thời, có lần Bác dạy: “không nên gọi các cháu là thanh niên hư mà nên gọi là thanh niên chậm tiến” (theo hồi ký của đồng chí Vũ Quang trong một lần được làm việc với Bác về công tác thanh niên trong phong trào “Ba sẵn sàng”), cách gọi này phản ánh một quan điểm nhìn nhận khoa học của Người về thanh niên. Người nhìn nhận đánh giá về thanh niên không chỉ ở hiện tại mà còn ở tương lai phát triển của họ “thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà”. Không phát triển thanh niên thì không thể góp phần phát triển ra xã hội mới.
- Thứ hai là, ph ải giáo dục toàn diện. Người đã dạy: "Trong việc giáo dục và học tập phải chú trọng đủ các mặt: đạo đức cách mạng, giác ngộ XHCN, văn hóa, kinh tế, lao động và sản xuất”, phải chú ý đồng thời cả hai yếu tố đạo đức và tài năng.
- Thứ ba là, phải làm thường xuyên, kiên trì và bền bỉ. Không qua loa xong chuyện, không hình thức, đối phó.
- Thứ tư là, để có được lớp người kế tục đáng tin cậy, cả xã hội phải đồng lòng chung sức.
Thấm nhuần tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau, Đảng và Nhà nước ta đặc biệt chăm lo đến việc giáo dục đào tạo bồi dưỡng thế hệ trẻ, coi đó là vấn đề then chốt trong chiến lược con người. Điều đó thể hiện ở sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đến những nhu cầu, nguyện vọng và xu hướng của tuổi trẻ. Từ đó đề ra những chủ trương chính sách, kế hoạch giáo dục - đào tạo cụ thể, xác thực theo tiêu chí xây dựng con người trong hến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa là có kỹ năng, kỹ thuật, kỹ xảo và con người trong thời đại kinh tế tri thức là năng lực tri thức và khả năng sáng tạo. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh kết hợp với các tổ chức xã hội phát động nhiều phong trào hoạt động sôi nổi trên phạm vi cả nước, tiêu biểu là các phong trào: "Thanh niên lập nghiệp", "Tuổi trẻ giữ nước", "Thanh niên tình nguyện"... Từ những phong trào này, thế hệ trẻ Việt Nam được trưởng thành về mọi mặt: trình độ văn hóa, phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng. Qua đó khơi dậy những tiềm năng to lớn của tuổi trẻ, tạo cơ hội môi trường để thế hệ trẻ đóng góp sức lực vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Bên cạnh những tiến bộ mà thế hệ trẻ đã đạt được thì mặt trái của cơ chế thị trường trong thời kỳ mở cửa, do những thiếu sót trong công tác tổ chức, quản lý xã hội cũng như trong công tác giáo dục - đào tạo, sự thoái hóa biến chất của một số cán bộ Đảng viên đã tác động tiêu cực tới thanh, thiếu niên hôm nay. Nhiều thanh niên mất phương hướng chính trị, mất niềm tin vào lý tưởng Cộng sản chủ nghĩa, một số sống bàng quan vô trách nhiệm với bản thân gia đình và xã hội, lười lao động, trốn tránh nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc, đua đòi lối sống hưởng lạc thực dụng, xa rời những đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc, coi thường kỷ cương pháp luật. Điều này đã và đang trở thành mối lo ngại của toàn xã hội. Nghiêm túc nhìn nhận, chúng ta thấy công tác giáo dục, bồi dưỡng thanh thiếu niên trong thời gian qua tuy đã có cố gắng song còn nhiều bất cập, chưa theo kịp những đòi hỏi của tình hình. Để khắc phục những tồn tại trên, các ngành, các cấp Đảng và chính quyến phải quan tâm hơn nữa đến công tác giáo dục. Các đoàn thể, các tổ chức xã hội phải tăng cường phối hợp chặt chẽ trong công tác đấu tranh chống các tệ nạn xã hội, đồng thời nâng cao trách nhiệm giúp đỡ những thanh thiếu niên lầm đường lạc lối, hướng những đối tượng này vào những hoạt động hữu ích. Đặc biệt vai trò gia đình là hết sức quan trọng, ông bà, cha mẹ, anh chị phải nêu những tấm gương tốt về đạo đức, lối sống cho con em mình, bầu không khí êm ấm, hòa thuận trong gia đình là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho các em. Giáo dục gia đình có tác động mạnh mẽ tới sự hình thành nhân cách con người. Nhân cách tốt sẽ là nền tảng vững chắc để thế hệ trẻ vững vàng trên con đường sự nghiệp của mình. Một khi có đầy đủ cả đức lẫn tài tuổi trẻ hoàn toàn có thể gánh vác sứ mệnh lịch sử là người chủ tương lai của nước nhà.
Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một nhiệm vụ khó khăn, lâu dài, bền bỉ, nhưng dưới ánh sáng của tư tưởng Hồ Chí Minh và quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân, chúng ta nhất định thực hiện thành công để các thế hệ trẻ cùng: "Giúp sức vào xây dựng một nước nhà tốt đẹp - một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh".

Các bài viết khác:
 
Bản quyền thuộc về Trường Chính Trị Nghệ An.
Địa chỉ: 121 - Lê Hồng Phong - TP.Vinh - Nghệ An
Điện thoại: 0383.842552; Fax: 0383.842552; Web: http://www.truongchinhtrina.gov.vn
Email: chinhtrina@gmail.com; admin@tct.nghean.gov.vn; tct@nghean.gov.vn