Liên kết
 
 
 
 
Thống kê
 
 
 
 
Nội san nhà trường

Chống quan liêu, xa rời quần chúng

Tác giả : Nguyễn Thị Khoa - Gv Khoa Xây dựng Đảng
File đính kèm: Không có

Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học Việt Nam năm 1992 đã định nghĩa chủ nghĩa quan liêu như sau :
 Phương thức quản lý Nhà nước trong đó các cơ quan quyền lực thực tế không phụ thuộc vào quần chúng nhân dân và có đặc trưng chủ yếu là chủ nghĩa hình thức, bệnh giấy tờ và sự độc đoán.
     Mác và Ăngghen từng miêu tả chủ nghĩa quan liêu như là cách hành xử của đám quan lại chuyên hạch sách, hoạnh hoẹ đám nông dân nhà quê, dân trí còn thấp, làm ăn manh mún và cả với giai cấp tư sản đang là người đại diện cho tiến bộ của công nghiệp hoá ở Đức thời đó: “Tầng lớp quan liêu… chẳng bao lâu sau đã thành chiếc gông cùm không thể chịu nổi… Ngay từ thời công trường thủ công, sự giám sát và can thiệp của các quan lại đã trở nên gò bó người ta, với tình trạng giám sát như vậy vị tất có thể có được nền công nghiệp công xưởng. Từ trước tới nay các chủ xưởng Đức cố sức thoát khỏi tầng lớp quan liêu bằng cách hối lộ, điều mà không thể chê trách gì họ. Nhưng thủ đoạn này… không làm cho anh ta (chủ xưởng) thoát khỏi những chi phí phụ, khỏi việc trả thù lao cho các luật sư, kiến trúc sư, kỹ sư cơ khí và khỏi những khoản chi phí khác do giám sát gây ra, khỏi những công việc không lường trước  và khỏi tình trạng công việc ngưng trệ”(1). Chính Mác và Ăngghen cũng gợi ý phải “đập tan cái uy thế của tầng lớp quan liêu kênh kiệu và hay bẻ hoẹ, đầu óc thiển cận”( 2) đó. Có thể về bản chất, chủ nghĩa quan liêu ở Đức thời Mác không giống bệnh quan liêu ở ta hôm nay, nhưng với cái nhìn xã hội học, với phương pháp luận mà hai ông gợi ra, giúp cho chúng ta thấy trước hết phải lần tìm, phanh phui cái gì là cơ sở xã hội, kinh tế cùng những thiết chế chính trị đang làm ô che, đang là cơ sở hiện thực, khiến luôn có môi trường nuôi dưỡng cho chúng tồn tại làm hại đất nước và làm ngừng trệ xã hội.
   Chủ nghĩa quan liêu là con đẻ của các chế độ thống trị bóc lột. Song, nó có thể códi hại lâu dài sau khi chế độ thống trị bóc lột đã bị lật đổ. Trong điều kiện Đảng cầm quyền tiến hành công cuộc xây dựng XHCN, nếu cán bộ, đảng viên không chú ý tu dưỡng, rèn luyện nâng cao phẩm chất cách mạng và trình độ năng lực công tác thì rất có thể sa vào tệ quan liêu. Cố Tổng Bí thư Lê Duẩn từng nhắc nhở: Đối với một Đảng cầm quyền thì nguy cơ lớn nhất cần phải tránh không những là sai lầm trong đường lối mà cả tệ quan liêu, mệnh lệnh, thói cửa quyền, làm cho Đảng xa rời quần chúng và làm suy yếu chuyên chính vô sản.
   Tệ quan liêu ở nước ta hiện nay biểu hiện dưới nhiều màu vẻ như: coi thường quần chúng, xa rời quần chúng, xa thực tế, không nắm chắc tình hình mọi mặt của cuộc sống, không nắm chắc cơ sở, tổ chức bộ máy cồng kềnh nặng giấy tờ, hình thức. Và đi liền với tệ quan liêu là cửa quyền, mệnh lệnh, tham ô, lãng phí… Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Vì những người và những cơ quan lãnh đạo từ cấp trên đến cấp dưới không sát công việc thực tế, không theo dõi và giáo dục cán bộ, không gần gũi quần chúng, đối với công việc thì trọng hình thức mà không xem xét khắp mọi nơi, không đi sâu vào vấn đề, chỉ biết khai hội, viết chỉ thị, xem báo cáo trên giấy, chứ không kiểm tra đến nơi đến chốn. Nói tóm lại, vì những người và những cơ quan lãnh đạo mắc bệnh quan liêu thành thử có mắt mà không thấu suốt, có tai mà không nghe thấu, có chế độ mà không giữ đúng, có kỷ luật mà không nắm vững, kết quả là những người xấu tha hồ tham ô, lãng phí”.
   Ở nước ta nguồn gốc sâu xa của tệ quan liêu không những là ở nền sản xuất nhỏ mà còn do chịu ảnh hưởng của những tàn dư tập tục phong kiến và tư sản. Song nguyên nhân trực tiếp phát sinh chủ nghĩa quan liêu là do tư tưởng cá nhân chủ nghĩa, do thiếu tinh thần trách nhiệm, do trình độ tổ chức và quản lý còn non yếu gây ra. Một số cán bộ, đảng viên khi có chức, có quyền thì coi thường quần chúng, cho mình là người “đứng trên”, người  “ban ơn” cho quần chúng, chứ không phải là người phục vụ, người đầy tớ trung thành của quần chúng. Họ không quan tâm đến nguyện vọng và lợi ích của quần chúng, vi phạm quyền làm chủ của quần chúng; hoặc vì thiếu trách nhiệm, ngại khó khăn gian khổ, thích ngồi bàn giấy hơn là đi sâu sát cơ sở, sát thực tiễn sản xuất và đời sống của quần chúng, lại có tư tưởng cá nhân, thổi phồng thành tích, che dấu khuyết điểm, báo cáo không đúng sự thật, lừa dối cấp trên; cũng có người do trình độ năng lực tổ chức, quản lý kém so với yêu cầu công tác mà sa vào tệ quan liêu. Do trình độ nhận thức sai, không nắm vững đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các nguyên tắc, chế độ không am hiểu quản lý, kỹ thuật, chuyên môn nghiệp vụ; không biết cách tổ chức thực hiện, hoặc do thái độ, tác phong công tác đại khái, hời hợt, không chịu đi sâu nghiên cứu tình hình cụ thể, không đi vào công tác tổ chức cụ thể, thiếu kiểm tra sâu sát nên đề ra chủ trương, biện pháp công tác một cách chủ quan, tuỳ tiện không thích hợp, thậm chí sai lầm gây tác hại cho lợi ích của cách mạng và lợi ích của quần chúng. Mặt khác, còn do phô trương hình thức, tổ chức bộ máy cồng kềnh, nhiều tầng, nhiều nấc, chức năng nhiệm vụ, chế độ trách nhiệm không rõ ràng.
    Chủ nghĩa quan liêu gắn liền với mệnh lệnh, cửa quyền, coi thường quần chúng, muốn dễ mình, làm khó cho người khác. Tác hại của tệ quan liêu, mệnh lệnh, cửa quyền rất lớn, nó làm cho cơ quan Đảng và Nhà nước không nắm chắc được tình hình thực tế, không hiểu được nguyện vọng, đời sống của quần chúng, không phát huy được năng lực trí tuệ của quần chúng, dẫn đến những quyết định, chủ trương công tác không sát, thậm chí sai lầm, làm tổn thương đến mối liên hệ giữa Đảng, Nhà nước và quần chúng…
    Chúng ta phải kiên quyết chống chủ nghĩa quan liêu, xa rời quần chúng. Chống quan liêu là một cuộc đấu tranh lâu dài và phức tạp. Để khắc phục nó một cách triệt để, chúng ta phải tiến hành một cách toàn diện, thường xuyên với nhiều biện pháp tích cực. Công tác tư tưởng phải hướng vào việc nêu cao phẩm chất cách mạng, nêu cao ý thức phục vụ nhân dân, thật sự tôn trọng và bảo đảm quyền làm chủ của quần chúng. Rèn luyện phong cách làm việc cách mạng và khoa học, thiết thực, cụ thể, sâu sát cơ sở và quần chúng; nâng cao kiến thức, năng lực quản lý, kỹ thuật cho cán bộ, đảng viên. Điều rất quan trọng là phải bằng biện pháp tổ chức, cải tiến tổ chức bộ máy gọn nhẹ, giảm bớt những khâu trung gian không cần thiết và bằng cơ cấu tổ chức, chế độ, quy chế làm việc, chế độ quản lý và đẩy mạnh việc kiểm điểm thực hiện. Công tác kiểm tra, giám sát phải kết hợp từ trên xuống và từ dưới lên; kết hợp chặt chẽ kiểm tra, giám sát của Đảng và thanh tra của Nhà nước với kiểm tra của quần chúng. Kiểm tra phải đi tới kết luận rõ ràng và xử lý đúng đắn, nghiêm minh, kịp thời. Có như vậy thì chống quan liêu, xa rời quần chúng mới có hiệu quả nhất là trong giai đoạn hiện nay./.
 

 

 

 

Các bài viết khác:
 
Bản quyền thuộc về Trường Chính Trị Nghệ An.
Địa chỉ: 121 - Lê Hồng Phong - TP.Vinh - Nghệ An
Điện thoại: 0383.842552; Fax: 0383.842552; Web: http://www.truongchinhtrina.gov.vn
Email: chinhtrina@gmail.com; admin@tct.nghean.gov.vn; tct@nghean.gov.vn